<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html
  PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
   <head>
      <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"/>
      <title>- Kuna, San Blas - Bible -Panama 2014 (DBL -2014)</title>
   </head>
   <body>
      <div class="Introduction">
         <p class="running_header_text">Proverbios</p>
         <p class="Major_Title_Level2">PROVERBIOS</p>
         <p class="Introduction_Major_Title_Level2">GEBE-SOGLENAID</p>
         <p class="Introduction_Major_Title_Level1">Garda-nug</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">
            <span class="Emphasis">Binsaed-Nuegan-Garda.</span> We-gardade, Hebreo-gayaba, <span class="Emphasis">mashalʼye</span> bileged. A sogleged, “Binsaed-Nuegan-nikadye.” Soglebalid, “ebo-wilubsaedye,” “ibmar-soglegedye,” degi, “burbar-ibmar-soglegedye.”</p>
         <p class="Introduction_Section_Head_Level1">Binsaed-Nuegan-Gardagi weyob sunmaklenaid</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">Binsaed-Nuegan-Gardagi binsaed-nuegana narmaklegar mamaid. We-gardagi igar-akar-akar egi sunmaklenaid: Binsaed-nue-nikadaedgi, Binsaed-Nuegan-soglemaladgi, degine, namaklemalad nanaibalid. We-igarbali, Israel-dulemar Binsaed-Nuegan amidii gusmalad.</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">We-garda-gebe-onodedgine, anmarga Israel-e-rey, David-e-machi-Salomón, we-binsaed-nikaa-sunmakleged-narmaksad.</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">De-ukinbali, Jaqué-machi-Agur, Itielʼga-sunmaksad, degi, Ucalʼga-sunmaksad naimogad. Rey-Lemuel-ibmar-sogsamalad naimogad.</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">We-gardagine, weyob ilemakar sunmaklenaid:</p>
         <p class="xxxio">1. Binsaed-nikagulegedi, Bab-Jehová-dobee-nanaedgi-danikid (1:1-7).</p>
         <p class="xxxio">2. Igarmar-uklenaid, degi, Binsaed-Nikagued (1:8–9:18).</p>
         <p class="xxxio">3. Salomón-e-binsaed-nikad (10:1–22:16).</p>
         <p class="xxxio">4. Binsaed-Nuegan-ibmar-wisigued (22:17–24:22).</p>
         <p class="xxxio">5. Binsaed-Nuegan-baigan (24:23-34).</p>
         <p class="xxxio">6. Rey-Ezequías, Salomón-binsaed-nuegan-sogsad nue-ilemakar narmaksad (25:1–29:27).</p>
         <p class="xxxio">7. Agur-e-binsaed-nuegan-sogsad (30:1-33).</p>
         <p class="xxxio">8. Rey-Lemuel Binsaed-Nuegan narmaksad (31:1-9).</p>
         <p class="xxxio">9. Ome-innikidaed-e-nug-odummoleged (31:10-31).</p>
         <p class="Introduction_Paragraph">Be itogua.</p>
      </div>
      <div class="Scripture_Book" id="cuk.PRO">
         <p class="Section_Head_Major_Level1">1. BINSAED-NIKAGULEGEDI, BAB-JEHOVÁ-DOBEE-NANAEDGI-DANIKID</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(1:1-7)</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.1" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">1</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.1.1">1</span>David-machi-Salomón Israel-e-rey, we-binsaed-nuegan narmaksad:<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.2">2</span>Adi, binsaed-nikaa guega,</p>
         <p class="Line2">igarmar-nuegan-mamaidba nanaega,</p>
         <p class="Line2">gayaburba-dummagan-mamaid mamarega,<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.3">3</span>igar-mamaid-wisguega,</p>
         <p class="Line2">itoakwaa ibmar-imakega,</p>
         <p class="Line2">igar-innikii-mamaidba ibmar-imakega,</p>
         <p class="Line2">igar-nabolegedgi igar-maidba imakega,</p>
         <p class="Line2">emarbi-dulemar-dake nanaega.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.4">4</span>Dule-nue-ibmar-wissulid ibmar-dukuar-maid-wisi imakega,</p>
         <p class="Line2">sapingan nue-ibmar-wisi guega,</p>
         <p class="Line2">sapingan mag-neg-itoakwaa nanaegar.</p>
         <p class="Line3">Agala, Salomón, we-binsaed-nuegan narmaksad.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.5">5</span>Dule-binsaed-ibedi, dule-nue-ibmar-wisidi, we-binsaed-nued itodaed,</p>
         <p class="Line2">adi, gatik binsaed-nikaa guega, egi durdakbaligar.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.6">6</span>Adi, binsaed-nuegan magar-itogega,</p>
         <p class="Line2">e-burbagan-mamaid magar-itogega,</p>
         <p class="Line1">dule-binsaed-nikaa-e-ibmar-soged magar itogega,</p>
         <p class="Line2">oegedgi-sunmakleged magar-itobaligar.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.7">7</span>Binsaed-nikaguedi, Bab-Jehová-dobee-nanaedgi danikid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsurmaladi, binsaed-nikagued abesulid,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nueganba nanabisulid.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">2. IGARMAR-UKLENAID, DEGI, BINSAED-NIKAGUED</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(1:8–9:18)<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Be-bab-be-unaed be itogo</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.8">8</span>Machi, be-bab-be-unaed nue be itogo.</p>
         <p class="Line2">Be-nan-be-odurdakedba be dao.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.9">9</span>Be-ibmar-durdaksad bega orgurginyobi ibnuedga guoed,</p>
         <p class="Line2">bega ordubyobi ibnuedga guoed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dule-isganamarse melle binsaed-galego</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.10">10</span>Machi, dule-isganamar be-yardakbi-gualile,</p>
         <p class="Line2">melle ese binsaed galego.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.11">11</span>Bega sokarmalale: “Anmarba be dage.</p>
         <p class="Line2">Anmar dule-ibmar-oakalossulid oburgwenae.</p>
         <p class="Line2">Anmar binsa-nabir-itogedba dule-baisur-binsadiid oburgwenae.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.12">12</span>Igi napa dule-burgwaled-doe,</p>
         <p class="Line2">deyob, anmar dule-neg-oakalossulid oburgwenamoga.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.13">13</span>Anmar ibmar-nuegan ichesuli sumaloed.</p>
         <p class="Line2">Anmar ibmar-sumaloedi, anmar-neggi ichesuli urbemaloed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.14">14</span>Anmarba be akae.</p>
         <p class="Line2">Anmar ibmar-suoedi, anmar bega ukmogoed.”<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.15">15</span>Machi, melle amarba be akao,</p>
         <p class="Line2">amar-igar-isganagi be banguo.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.16">16</span>Ar we-dule-isganamar, ibmar-isgana bur gwae imakbidamalad,</p>
         <p class="Line2">gwae dule-oburgwebidamalad.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.17">17</span>Ar sikwimar e-wagab e-gaedsinai daksale,</p>
         <p class="Line2">egi gwen dogosulid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.18">18</span>Ar we-dule-isganamardi, na dukin yardakledimalad,</p>
         <p class="Line2">emar na dukin oburgwedimalad.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.19">19</span>Dulemar-dogdar-maniginbi-binsamalad, deyob gunonidamalad.</p>
         <p class="Line2">Dulemar-dogdar-maniginbi-binsamalad, dule-baidse burgwenonidamogad.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikaguedgi sunmaklenaid</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.20">20</span>Binsaed-Nikaguedi, binnasuli galimbaba goled,</p>
         <p class="Line2">dulemar-bukidar-ambikued-abargi isseed sunmaked.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.21">21</span>Binsaed-Nikaguedi, dulemar-igar-itoged-abargi sunmaked,</p>
         <p class="Line2">neggweburse-doged-yawagakgi sunmaked.</p>
         <p class="Paragraph">Weyob soged:<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.22">22</span>“Sapingan, bemar-amba-nue-ibmar-wissurmalad,</p>
         <p class="Line2">¿ar sanagwadse, ibmar-wissuli be gudii gumaloe?</p>
         <p class="Line1">¿Ar sanagwadse, be dulemargi-dododiid, bar dulemargi dodosuli gumaloe?</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-satemalad, bemar, ¿sanagwadse ibmar-wisigued-isdar-daked sae be dakmalode?<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.23">23</span>¡An-ibmar-sabsur-soged be itomala!</p>
         <p class="Line2">An-burba-nued an bega unnitiba ukoed.</p>
         <p class="Line2">An-binsaed-wisguega an be-imakoed.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.24">24</span>An bese gochamar-inigwele, yapa be an-itogusmalad.</p>
         <p class="Line2">An bese achasmar-inigwele, gwen be amba ibsassurmalad.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.25">25</span>Binsaed-nuegan-an-bega-uknaigusmaladi, aka be obachamalad.</p>
         <p class="Line2">An-sabsur-bega-ibmar-sogsadi, gwen be itossurmalad.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.26">26</span>A-ulale, bemar sabsur-odurdaklealile, an bemarga binnasuli alloed.</p>
         <p class="Line2">Bemargi dobed nagunonikile, an bemarga alloed.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.27">27</span>Burwa-dummad-goledyob bemargi dobed nagunonikile, an bemarga alloed.</p>
         <p class="Line2">Burwa-ololedyobi bemargi nunmak-itoleged-dummad nagunonikile, an bemarga alloed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.28">28</span>”A-ibagine, geb be anse gordamaloed.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, andi bemar-abin-imakosulid.</p>
         <p class="Line1">Be an-amidii gumaloenad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, be an-amiosurmalad.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.29">29</span>Ar bemar binsaed-nikagued abessurmalad,</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-dobee be nanassurmalad.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.30">30</span>An-bemarga-binsaed-nued-uked be itossurmalad,</p>
         <p class="Line2">an-bemarga-sabsur-ibmar-sogsad be abessurmalad.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.31">31</span>Na be-daed begi gannar aibinoed,</p>
         <p class="Line2">be dule-yardakdimaladgi, na dukin be yardaklemaloed.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.32">32</span>Be-isgusadba, be-ibmar-wissulidba, na be dukin berguoed.</p>
         <p class="Line2">Be baisur-ibmar-dakedba, na be dukin oburgoed.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.1.33">33</span>Ar dule anba-ibsaerdi, bogidik gudii guoed.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-isgana-dobsuli gudii guoed.”<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">2</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikagued-amileged ibnuedid</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.2" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">2</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.2.1">1</span>Machi, an ibmar-bega-soged be itogele,</p>
         <p class="Line2">an-igar-maidba be nanaele,<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.2">2</span>binsaed-nikaguedba be ibsaele,</p>
         <p class="Line2">be-ulubgi bela-bela ise-itoagwar be ibmar imakele,</p>
         <p class="Line1">geb be Bab-Jehováʼba-ibsaleged magar be itononikoed,</p>
         <p class="Line2">magar be Bab-Dummad daknonikoed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.3">3</span>Machi, nue-ibmar-wisigued be egisele,</p>
         <p class="Line2">magar-ibmar-itoged be egisele,<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.4">4</span>binsaed-nikagued maniyob be e-bina-sogdiile,</p>
         <p class="Line2">or-nuegan-dukuar-bukwadyob be amiele,<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.5">5</span>geb be Bab-Jehováʼba-ibsaleged magar be itononikoed,</p>
         <p class="Line2">magar be Bab-Dummad daknonikoed.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.6">6</span>Ar Bab-Jehováʼbi binsaed-nikagued uked,</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummadbi nue-ibmar-wisi be-imaked.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.7">7</span>Bab-Jehová dule-ibmar-innikii-imakmaladga binsaed-nikagued uked.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová amar-bendakdaed,</p>
         <p class="Line2">amarba gudidaed.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.8">8</span>Bab-Jehová dule-igar-maidba-ibmar-imakmalad nue-dakdidaed,</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová dule-eba-nanadimalad edarbedidaed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Igar-inniki-imakleged-wisguleged</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.9">9</span>Geb agine, igar-inniki-mamaidba-imakleged,</p>
         <p class="Line2">igar-nabolegedgi-igar-maidba-imakleged,</p>
         <p class="Line1">emarbi-dulemar-dakleged,</p>
         <p class="Line2">magar-itoge be guoed, wede ibi-obare.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.10">10</span>Binsaed-nikagued be-ulubgi nagunonikile,</p>
         <p class="Line2">nue-ibmar-wisidi, yeer-itoge be-imakoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.11">11</span>Itoakwaadaedi be-bendakoed,</p>
         <p class="Line2">nue-ibmar-wisiguedi be-bendakbaloed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dulemar-isganagi-bangued</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.12">12</span>Binsaed-nikagued, igar-isganaba-nanaega be-imakosulid,</p>
         <p class="Line2">dulemar-sunnasur-sunmakmaladgi be-ollor-imakoed.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.13">13</span>Dulemar-igar-isganaba-bur-nanaega, igar-nuedgi-banguddamaladgi,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaguedi, be-ollor-imakoed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.14">14</span>Dulemar-ibmar-isgana-saedgi-wergumaladgi, ibmar-isgana-imakedba iba-onodamaladgi,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaguedi, be-ollor-imakoed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.15">15</span>Dulemar-igar-noar-noar-gudidamaladgi, igarmar-innikisulidba-gudidamaladgi,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaguedi, be ollor-imakoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dule-baid-e-omegi-bangued</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.16">16</span>Machi, binsaed-nikaguedi, dule-baid-e-omegi be-ollor-imakoed.</p>
         <p class="Line2">Binsaed-nikaguedi, ome-agumakedba-emar-binsaed-gaedgi, be-ollor-imakoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.17">17</span>A-ome, Bab-Dummad-asabin na abirgunagwar-gued-igar-mesisad ieded,</p>
         <p class="Line2">degidbali, na e-suigi bar binsassulid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.18">18</span>A-ome-negse naye be sogele,</p>
         <p class="Line2">burgwed-igarse be-sedoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.19">19</span>Dule a-omese-gochale, bar gannarse guosulid,</p>
         <p class="Line2">bar gannaryob nued-gudii guosulid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Nued-gudigued, degi, sabsur-odurdakleged</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.20">20</span>Machi, deyobi, dule-nued-nanadimalad-igarba be nanaoed,</p>
         <p class="Line2">igar-innikigwadbi be imakdii guoed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.21">21</span>Ar dule-igar-maidba-ibmar-imakmaladi we-napneggi gudii gumaloed.</p>
         <p class="Line2">Dule-egi-ibmar-akar-soged-satemaladi, we-napneggi undar-suitii gudii gumaloed.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.2.22">22</span>Dule-isganamardi we-napneggi bergumaloed,</p>
         <p class="Line2">dule-ichomaladdi oburgwilemaloed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">3</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Uaya-nikaa-daedgi unaed</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.3" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">3</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.3.1">1</span>Machi, melle an-igar-odurdaked be iego,</p>
         <p class="Line2">be-gwage-ulubgi an-igar-maid be sedigu guo.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.2">2</span>Ar deyob be imakele, we-napneggi suitii mai be guoed,</p>
         <p class="Line2">weligwar-itodii be guoed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.3">3</span>Sabgued-igar melle be iego,</p>
         <p class="Line2">napiragwad-igar melle be iebalo.</p>
         <p class="Line1">Igi wingwa be-dukargi-naigu be gudidae, deyobi be imako,</p>
         <p class="Line2">be-gwage-ulubgi sedigu be imako.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.4">4</span>Deyob be imakele, Bab-Dummad nabir be-dakoed,</p>
         <p class="Line2">dulemar nabir be-dakmogoed.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.5">5</span>Melle be-ibmar-wisidba be nanadii guo.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehováʼgi bela-belad-ulubgi-bensuli be nanadii imako.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.6">6</span>Bela be ibmar-imakedgi Bab-Jehováʼse idakdii be imako.</p>
         <p class="Line2">Deyob be imakele, Bab-Jehová bega igar nueganbi imakoed.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.7">7</span>Mer be binsao, “An ibmar nue-wisye.”</p>
         <p class="Line2">Bur be Bab-Jehová dobee nanae,</p>
         <p class="Line2">bur be ibmar-isgana-imakedgi bangue.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.8">8</span>Deyob be nanaele, we-igala, bela bega ina-nuedga guoed,</p>
         <p class="Line2">bela bega be-abagan ogannogoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.9">9</span>Be-ibmar-nikad-Bab-Jehováʼga-ukedgi Bab-Jehová-nug be odummoge.</p>
         <p class="Line2">Gebe be-ibmar-sanmaked-Bab-Jehováʼga-ukedgi Bab-Jehová-nug be odummoge.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.10">10</span>Deyob be imakele, be-ibmar-gwag-saboged-uu ena sii guoed,</p>
         <p class="Line2">be-vino-binigan e-galugi ena sii guoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.11">11</span>Machi, Bab-Jehová sabsur-be-odurdakalile, melle isdar be itogo,</p>
         <p class="Line2">melle be urwebalo.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.12">12</span>Igi baba na e-mimmi-sabedba sabsur-odurdakdae,</p>
         <p class="Line2">deyobi, Bab-Jehová dulemar-sabedi sabsur-odurdakdamogad.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikagued-odummoleged</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.13">13</span>Dule binsaed-nikagued nikunonikile, we-dulegi nued binsalegoed.</p>
         <p class="Line2">Dule ibmar-nue-wisi gunonikir, we-dulegi nued binsalegoed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.14">14</span>Binsaed-nikagued maniba bur bule ibnuedid,</p>
         <p class="Line2">orba bur bule egi ibmar-nuegan amileged.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.15">15</span>Binsaed-nikagued, akwa-nuegan-manisailadba bur ibnuedid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-nue-wisigued, ibmar-nueganbina-sogleged-ebo yobsulid.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.16">16</span>Ar binsaed-nikagued we-napneggi suitii mai be-imakoed.</p>
         <p class="Line2">Deginbali, mani-ibedga be-imakbaloed,</p>
         <p class="Line2">nug-nued-nikaguedga be-imakbaloed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.17">17</span>A-igarmarba-nanalegedi, yeer-ito dule-saedid,</p>
         <p class="Line2">bela e-igarmar bogidik-gudii dule-imakedid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.18">18</span>Dule binsaed-nikagued-amisale, egi burba-dula-gudigued nikued.</p>
         <p class="Line2">Dule binsaed-nuedgi-akas-gudiile, Bab-Dummad, we-dulegi nued binsaed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikagued, degi, napneg-nagusad</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.19">19</span>Bab-Jehová binsaed-nikaguedgi, napneg nasiksad.</p>
         <p class="Line2">Nue-ibmar-wisiguedgi, nibneg nasiksabalid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.20">20</span>Na ibmar nue-wisidba, diimar bachik-bachik nasiksad,</p>
         <p class="Line2">nibneg-akale, dii-wiega imaksad.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikaguedgi-ibmar-imakedi weligwar dule-imaked</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.21">21</span>Machi, nue-binsakwaa be ibmar imako.</p>
         <p class="Line2">Itoakwaa-ibmar-imaked melle be iego.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.22">22</span>Deyob be imakele, burba-dula-gudii be-imakoed.</p>
         <p class="Line2">Bega ordubyobi ibnuedga guoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.23">23</span>Geb agine, bonisuli be nanadii gudoed,</p>
         <p class="Line2">be yoledii guosulid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.24">24</span>Be megid-sogele, be dobguosulid.</p>
         <p class="Line2">Be gabidogu, bogidikidgi be gabidoed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.25">25</span>Ukiagwar-bonigan-noardaedi, be dobguosulid,</p>
         <p class="Line2">dule-Bab-wissurmaladgi ukiagwar boni-dummagan-noardaedi, be dobguosurbalid.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.26">26</span>Ar Bab-Jehová beba gudiguoed,</p>
         <p class="Line2">dulemar-isganase yardaklegega be-imakosulid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Igi be dulemargi daergebe</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.27">27</span>Dule-baidga-ibmar-nued-imaked begi siile, ega be imako,</p>
         <p class="Line2">melle ega imaksuli be guo.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.28">28</span>Melle ega be sogo: “Be nagwerye, banedse an be-bendakoye.”</p>
         <p class="Line2">Ar emi sunna be a-dule-bendakele, bendaksabin be imako.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.29">29</span>Melle be-ai-begi-bensuli-gudiidgi be aibino.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.30">30</span>Melle dule-gwen-be-oakalossulidbo be urwo,</p>
         <p class="Line2">ar dule gwen-be-oakalossulid.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.31">31</span>Melle dule-sabsurdamalad-e-ibmar-imakdiidgi be nobguo,</p>
         <p class="Line2">melle e-daedba be nanabalo.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Bab-Dummad dule-isgana-isdar-daked, dule-nueddi bendaked</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.32">32</span>Ar Bab-Jehová dule-isganamar nue isdar-dakdaed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-nuegan-ebodi walikaa gudidaed.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.33">33</span>Bab-Jehová, dule-nued-daed-e-neguyagi nued binsadaed,</p>
         <p class="Line2">dule-isgana-e-neguyadi, ukabsadaed.<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.34">34</span>Bab-Jehová, dule-emargi-dododimaladgi dododamogad,</p>
         <p class="Line2">ar dule-san-bipi-imakmaladdi, bendakdaed.<span class="next_verse">35</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.3.35">35</span>Dule-binsaed-ibegan-nug odummolegergebed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-binsaedsulidamaladdi, egi dodoleddaed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">4</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Be-bab-be-unaed be itoge</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.4" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">4</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.4.1">1</span>Machimala, bab-be-unaed nue be itomala,</p>
         <p class="Line2">ibmar-nue-wisiguega nue-ise-itogale be imakmala.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.2">2</span>Igar-nuegangi an be-odurdakgwelo,</p>
         <p class="Line2">melle an-ibmar-odurdaked be itosuli guo.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.3">3</span>An bipigwaunni, an-babba-an-gudigusgua,</p>
         <p class="Line2">an-nana anbina bela-belad-sogdigusgua,<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.4">4</span>an-bab an-odurdaksad, weyob anga sogsad:</p>
         <p class="Line2">“An-bega-ibmar-soged, ulubgi be nue-sedii imako.</p>
         <p class="Line1">An-bega-ibmar-soged be imako.</p>
         <p class="Line2">Deyob be imakele, we-napneggi suitii be gudiguoed.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.5">5</span>Binsaed-nikagued be amie,</p>
         <p class="Line2">ibmar-nue-wisigued be amie.</p>
         <p class="Line1">Melle be an-gayaburba iego,</p>
         <p class="Line2">melle egi be banguo.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.6">6</span>Binsaed-nikaguedgi melle be bangue,</p>
         <p class="Line2">ar a, be-bendakdii guoed.</p>
         <p class="Line1">Binsaed-nikaguedbina bur be soge,</p>
         <p class="Line2">ar a, be-edarbedii guoed.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.7">7</span>Ibmar-baigan-idu, nue-binsaed-nikagued bur be amie.</p>
         <p class="Line2">Bela ibmar baiganba, ibmar-nue-wisigued bur be amie.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.8">8</span>Binsaed-nikaguedbina bur be soge,</p>
         <p class="Line2">ar a, be-nug-odummogoed.</p>
         <p class="Line1">Binsaed-nikagued bur be sabgue,</p>
         <p class="Line2">ar a, be-nug-ogannogoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.9">9</span>Binsaed-nikaguedi bega akwa-nuegan-ologurgingi-sigeyob gued.</p>
         <p class="Line2">Ologurgin-nonogi sigeyobi bega gued.”<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikaguedi burba-dulad-uked, nued-gudii be-imakbalid</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.10">10</span>Machi, we-napneggi suibaksaar be gudiguega,</p>
         <p class="Line2">an bega-ibmar-soged, nue be itoge.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.11">11</span>Binsaed-nikagued-igarba an be-semaid,</p>
         <p class="Line2">igar-innikigwadba-nanaega an be-imaked.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.12">12</span>Be binnaa nadapsogele, bega ibmar-nueganbi guoed.</p>
         <p class="Line2">Amba be gwae-gwae nadapsogele, bega ibmar-nueganbi gubaloed.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.13">13</span>An be-odurdaked mer be iego, melle be indako,</p>
         <p class="Line2">nue be sedio, we burba-dulagudiguega be-imaked.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.14">14</span>Dule-isganamarba melle be akae.</p>
         <p class="Line2">Amar-igarba melle be nanae.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.15">15</span>A-dulemargi be bangue.</p>
         <p class="Line2">Melle a-dulemar-walikaa be gudigue.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.16">16</span>Dule-isganamar ibmar-isgana-imaksurmalale, geg gabdamalad,</p>
         <p class="Line2">dule-oakalosurmalale, geg gabdamalad.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.17">17</span>Ibmar-isgana-imaked mas-gunnedba bur-yeer itodamalad.</p>
         <p class="Line2">Sabsur-emar-imaked, vino-gobedba bur-yeer itodamalad.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.18">18</span>Igi bolegoe neg-ainakwiardae, deyobi, dule-nuegan-e-nanaedi gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-nuegan-e-daedi, neg ibegwaledse-nasgumai-nasgumai-daeyobi gued.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.19">19</span>Dulemar-isgana-e-nanaeddi negsichid-naidyobi gued,</p>
         <p class="Line2">wissurmalad, ibigi na yoledimala.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">An-be-unaed nue be itogo, ina-nuedga bega guoed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.20">20</span>Machi, an bega binsaed-uked, nue be itoge,</p>
         <p class="Line2">ibmar-bega-an-soged, nuekwaa be itoge.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.21">21</span>An be-odurdakedgi melle be bangue,</p>
         <p class="Line2">gwage-ulubgi nue-sedii be imake.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.22">22</span>Ar dule binsaed-nikagunonikile, ega burba-duladga gued,</p>
         <p class="Line2">we-dulega ina-nuedga gubalid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.23">23</span>Bela ibmar-sunsogmalad-baiganba, be-binsaedi nue-itoakwaa be ebugo.</p>
         <p class="Line2">Ar we-binsalegedgine, gudiguleged danikid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.24">24</span>Gaya-isgana-sunmaked be indake,</p>
         <p class="Line2">melle bar be gakansadii nanae.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.25">25</span>Ibmar-nueganginbi be atake,</p>
         <p class="Line2">yoo ibmar-danimaloedgi-atakdii be sae.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.26">26</span>Be-nanadiid nue be dake.</p>
         <p class="Line2">Bela be-ibmar-imakedi innikigwadbi be imake.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.4.27">27</span>Melle igar-nuedgi be aibane.</p>
         <p class="Line2">¡Igar-isganagi be bangue!<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">5</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Abirgunagwarsuli-nanaedgi bangued</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.5" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">5</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.5.1">1</span>Machi, an-binsaed-nikagued an bega-ukedi, nue be itoge,</p>
         <p class="Line2">an ibmar-nue-wisidi an bega-sogedi, nue-ise-itogar be imake.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.2">2</span>Adi, be sunmakalile, nue-itoakwaa sunmakegar,</p>
         <p class="Line2">nue-ibmar-wisi be guegar.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.3">3</span>Ome-sui-dikarba-yoleged-e-agumakedi, ibmar-nuediyob sunmaked.</p>
         <p class="Line2">E-gwabin-ibmar-biedi, ibmar-nueganbi sogdaed.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.4">4</span>Dule ese-binsaed-galesale, ina-gagbisailadyobi ega gued,</p>
         <p class="Line2">es-suid-nugar-darbogwadba bur bule dule-naibi-saeyob gued.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.5">5</span>Dule a-ome-ebogwa negsichidgi nanaele, burgwedse nilemaid.</p>
         <p class="Line2">Neg-uanse selemaid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.6">6</span>A-ome dule-egi-sunmakmalad bai-itosulid.</p>
         <p class="Line2">E-sunnasur-daedi, na bargasulid,</p>
         <p class="Line2">e-ichakwa-nanadiidi na aku itoged.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.7">7</span>Machi, emigi nue be an-itoge.</p>
         <p class="Line2">An-ibmarmar-bega-sogedba be nanae.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.8">8</span>Ome-e-sui-yardakdiidgi, be bangue.</p>
         <p class="Line2">Melle e-neg-yawagakse be warmako,<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.9">9</span>adi, melle dule-baid-aku-be-dakedga be-arbasadgi-ibmar-nikusad be ukegar,</p>
         <p class="Line2">melle be-burba-gandikid dule-baidga be ukegar.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.10">10</span>Degiile, dule-baid be-ganguedgi yeer-itogoed.</p>
         <p class="Line2">Degiile, be-arbasad-mani dule-baid-negse dogoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.11">11</span>Geb agine, bela binna-binna be-san bergumaidba,</p>
         <p class="Line2">be bodii gudoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.12">12</span>Agi be sogdoed: “Ar wede, ibiga dule-anga-binsaed-uksamalad an itossuli.</p>
         <p class="Line2">Ar wede, ibiga dule-sabsur-an-odurdaknaigua, an itossuli.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.13">13</span>Dule-anga-binsaed-daknanai-gusmalad an itossulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-an-odurdaknanai-gusmaladba an ibsassulid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.14">14</span>Emide, dulemar-abargi, an oitolegednaga gudiid,</p>
         <p class="Line2">wis ugak an gudiid.”<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Ome-dikarba-yolesulid</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.15">15</span>Be nog-gobbigualile,</p>
         <p class="Line2">be-ome-ebo be nog gobo.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.16">16</span>Unnila be-omesebi be golo,</p>
         <p class="Line2">melle be-omesulidse be golo.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.17">17</span>Be-ome unnila begadbiid,</p>
         <p class="Line2">melle dule-baidga be-ome be urmakdii nanao.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.18">18</span>Ome-bega-uklesadgi nued-binsalesun.</p>
         <p class="Line2">Nuchukwagwadgi bega abirgin-uklesad-ebo be wergudii gusun.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.19">19</span>Ome goe-sapuryob, yeer dakleged.</p>
         <p class="Line2">Ome wasa-omeyob, yeer dakleged.</p>
         <p class="Line1">Bele-bele be-imakar-sogele, egi be wergudii sao.</p>
         <p class="Line2">E-sabguedgi be wergudii guo.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.20">20</span>Machi, melle ome-baidse-binsaed-galedii be guo,</p>
         <p class="Line2">melle ome-baid be-werguega, be imako.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dule-isganamar-e-odurdaklegoed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.21">21</span>Bab-Jehová bela dulemar-e-daed nue-wisid.</p>
         <p class="Line2">Dulemar-nanaedi egi gwen yoggumaisulid.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.22">22</span>Ibmar-isgana, dule-isganagi aibinoed,</p>
         <p class="Line2">e-isguedgi ollorguosulid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.5.23">23</span>Dule-isgana, igar-maidba-nanabisulidbali burgwidoed.</p>
         <p class="Line2">Na e-binsaed-satedbali, burgwidsunnoed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">6</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Emar-anar-mani-bennukedgi mer be binsao</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.6" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">6</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.6.1">1</span>Machi, dule-mani-gasad-anar, be bennukoye sogsale,</p>
         <p class="Line2">igidibe, dule-baidga, be bennukoye igar mesisale,<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.2">2</span>na be imakoye sogsadgi,</p>
         <p class="Line2">na be dukin yardaklesdo.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.3">3</span>Degisoggu, machi, emidi be-aise be yardaklesad.</p>
         <p class="Line2">Ar agi be ollorgubiele, weyob be imaksunna:</p>
         <p class="Line1">Ese be nae, egi be wilenae, ega be sognae,</p>
         <p class="Line2">an-bega-bennukoye-sogsadi, be anga osuloye.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.4">4</span>Melle be ogabe,</p>
         <p class="Line2">melle be banega saboge.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.5">5</span>Igi goe-sapur, dule-e-makbied-idu wakinne,</p>
         <p class="Line2">deyobi, dule-be-yardakbiedgi be wakinmoga.</p>
         <p class="Line1">Igi nuu dule e-gabied-idu wakinne,</p>
         <p class="Line2">deyobi, dule-be-yardakbiedgi be wakinmoga.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Melle dule-wiegalaga guo</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.6">6</span>Dule-wiegala, nue be igli dake,</p>
         <p class="Line2">e-ibmar-imaked nue be dake,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaguega eba be durdake.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.7">7</span>Igli, ega-igar-uked sated,</p>
         <p class="Line2">e-dummad sated, e-idued satebalid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.8">8</span>Degi-inigwele, dii-wisulidgine na e-mas onmaked,</p>
         <p class="Line2">ibmar-durba-weleged-ibagine na e-mas onmakdaed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.9">9</span>Dule-wiegala, be meremaidi, ¿sanadse gwisguoye be soge?</p>
         <p class="Line2">¿Sanadse gabmaid be atakoe?<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.10">10</span>Be gabsiile, nono-yakumaksiile, sikwas napi-gabele,</p>
         <p class="Line2">sakwa-bipirmakar wis obunnosiile,<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.11">11</span>ukiarmakale, dule-atursaeyobi, begi wileged nonikoed.</p>
         <p class="Line2">Ukiarmakale, dule-negsuligudiidyobi, begi ibmarsuligued yolenonikoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dule-isganamar-e-odurdaklegoed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.12">12</span>Dule-isgana, dule-galagwensuli-nanaed,</p>
         <p class="Line2">dule-gakansaedginbi-gudiid,<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.13">13</span>dule-yardakega, ibya-biri-emar-daked,</p>
         <p class="Line2">dule-yardakega googi sunmaked, naggi sunmaked.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.14">14</span>We-dulemar unnila ibmar-isgana-imakedginbi binsadidaed,</p>
         <p class="Line2">aimar-ourwed yeer-itodaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.15">15</span>A-ulale, ukiagwar egi bonigan yolenonikoed,</p>
         <p class="Line2">ukiagwar berguoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Bab-Dummad ibmar-sogagugle (7) isdar-daked</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.16">16</span>Bab-Jehová ibmar soganergwa (6) sae-daked,</p>
         <p class="Line2">napi-ibmar-sogagwenad-baid bur-bela-bela isdar daked.</p>
         <p class="Line1">We-ibmarmar-sogagugled (7) isdar daked:<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.17">17</span>Dule-na-san-dummarba-imaked,</p>
         <p class="Line2">dule-gadi-gakansaed,</p>
         <p class="Line2">dule-binsarsunna-aimar-gindaked,<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.18">18</span>dule-galagwensuli-dule-baidgi-binsaed,</p>
         <p class="Line2">dule-ibmar-isganabi-imakdidaed,<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.19">19</span>dule-ibmar-daksad-gakansaar-ibmar-soged,</p>
         <p class="Line2">gwenadgan-gwenadgan-ourwed-dule.</p>
         <p class="Line3">We-ibmarmar, Bab-Jehová isdar daked.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Be-sergan-bega-sunmakedba be ibsae</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.20">20</span>Machi, be-bab-be-odurdakedba be ibsae.</p>
         <p class="Line2">Be-nan-be-unaedba, be dae.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.21">21</span>Be-gwagegi-sedigu, be imake,</p>
         <p class="Line2">ordub-be-dukargi-naiyob, be imake.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.22">22</span>We-binsaed-nuegan, be bia nadele, be-idumai guoed.</p>
         <p class="Line2">Be gabidele, be-edarboed.</p>
         <p class="Line1">We-binsaed-nuegan, be atakar-sogele, bega sunmaknai guoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.23">23</span>Igarmar-Mamaidi, gwalluyobi gued,</p>
         <p class="Line1">ibmar-odurdakleged neg-meegwadyobi gued.</p>
         <p class="Line2">Igar-nuegan-mamaidba-nanalegedi, be-odurdakoed igi be nanaergebe.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Abirgunagwarsuli-nanalegedgi bangued</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.24">24</span>We-binsaed-nuegan, melle be ome-isganabo galagwensuli nanadiguega be-imakoed.</p>
         <p class="Line2">Melle be ome-sui-dikarba-galagwensuli-gudiidbo nanaega be-imakoed.</p>
         <p class="Line2">Melle we-ome-e-ibmar-nued-sogedgi be binsaed-galediguega be-imakoed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.25">25</span>Melle ome-isgana-e-yeerdaklegedbina be sogo.</p>
         <p class="Line2">Ome-isgana be-dakedgi, melle ese be-binsaed galego.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.26">26</span>Ar ome-gambanuchu-imaked unnila masbina gudiid.</p>
         <p class="Line2">Ome-sui-dikarba-yolegeddi, bela be-sanbina sogdiid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.27">27</span>Ar dule na e-nukugi soo-sisale,</p>
         <p class="Line2">¿ei mor gummaksasulir be insae?<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.28">28</span>Ar dule soo-birgi nanaele, ¿ei nag gummaksasulir be insae? Ei gummaksale.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.29">29</span>Dule, dule-baid-ome-ebo negsichigi nanaedi, soogi-gummakeyob boni-amiedsemogad.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.30">30</span>Dule-atursaed ukudmaada-itogedba ibmar-atursasale,</p>
         <p class="Line2">¿isdar dakdamarsursi?<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.31">31</span>Dule-atursaed daklesardi, ilagugle (7) ibmar-atursasad bennukoed.</p>
         <p class="Line2">Sulirdi, bela e-neggi-ibmar-nikad ukoed.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.32">32</span>Dule ome-baidbo negsichidgi nanaele, we-dule, binsaed-satedid.</p>
         <p class="Line2">Dule deyob-daedi, na dukin san-wioged.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.33">33</span>Unnila binged-amiedid, na dukin naibid-amiedid.</p>
         <p class="Line2">E-nug-gagalesad gwen ega alliosulid.<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.34">34</span>Ar we-ome-e-sui nobedba uludele, na san gwen bargaosulid,</p>
         <p class="Line2">igi-barsaye gwen sogosulid.<span class="next_verse">35</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.6.35">35</span>Dule amba ome-e-suiga ibmar-ukye sogele,</p>
         <p class="Line2">gwen abingaosulid.</p>
         <p class="Line1">Ar amba ega ibmar-dummarba-ukye sogele,</p>
         <p class="Line2">igi-barsaye gwen sogosulid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">7</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-nikaguedi, ome-negsichigi-nanaedgi be-ollorsaoed</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.7" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">7</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.7.1">1</span>Machi, bega-an-ibmar-sogedba be dae,</p>
         <p class="Line2">igargan-an-bega-ukedba be nanae.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.2">2</span>Igargan-an-bega-ukedba be nanaele, be dula gudiguoed.</p>
         <p class="Line2">Be-ibyagwag be akweyobi, an-bega-ibmar-sogedba be ibsae.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.3">3</span>An-be-unaedi, olargan-googi-yoiyobi, be sedii sae,</p>
         <p class="Line2">be-gwagegi nue-ebinsadii be imake.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.4">4</span>Binsaed-nikaguedga be soge: “Be an-bunye.”</p>
         <p class="Line2">Ibmar-wisiguedga be soge: “Be an-ai-nuedye.”<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.5">5</span>Adi, wemar, ome-sui-dikarba-yolediidgi, be-ollor-imakoed,</p>
         <p class="Line2">ome-e-agumakedba-emar-binsaed-gaedgi, be-ollor-imakoed.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Ome-emar-binsaed-gaed, degi, sapingwa-binsaedsulidaed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.6">6</span>An-neggi, yawagak-bipigwad-imbaba an atakded.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.7">7</span>An dakalid, sapingana-binsaedsurmalad-abargi, machi-wargwen bur-binsaed-sated gudii.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.8">8</span>We-sapingwade, igar-abingunaidse warmakdapid,</p>
         <p class="Line2">agi ome-e-sui-dikarba-yolediid-negse naded.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.9">9</span>Deunni, neg-sedomaid, neg nue-gutuleded,</p>
         <p class="Line2">degi, neg nue-mutikguded.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.10">10</span>Geb agine, ome e-abin-noalid. Ome gambanuchu-imakedyob mor-yoid.</p>
         <p class="Line2">E-daedi, mag-dakleged, macherganbina sognadapid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.11">11</span>We-ome neg-gagadidaed, gwinni-gwinni daed,</p>
         <p class="Line2">geg neggi siged, galimbabi wisid.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.12">12</span>Galimbaba gudidaed, dulemar-bukidar-ambikuedgi gudidabalid.</p>
         <p class="Line2">Igi-saele machered-wargwen-yardakodibeye binsadidaed.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.13">13</span>We-ome, sapingwa-daksagua, gadebinne imaksad,</p>
         <p class="Line2">ei wagar usa imaksad.</p>
         <p class="Line2">Ega bingesuli sogded:<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.14">14</span>“Gwenatigwar-guega Bab-Dummadga an ibmar-ukoye an sogsad.</p>
         <p class="Line2">Deyob an sogsadi, emi deyob an imaksad.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.15">15</span>A-ulale, an be-abin noalid.</p>
         <p class="Line2">An be-amidii gusad,</p>
         <p class="Line2">emide an be-abingunonisunnad.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.16">16</span>An-gabedgi atue-nued-yeerdakleged, lino-dubgi-sobaled-Egiptoʼgi-danikid an ogichad.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.17">17</span>An-gabedgi ina-wawadikmalad, mirraʼye-nugad, áloeʼye-nugad, degine, canelaʼye-nugad an eosad.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.18">18</span>Anba be dage. Anmar nog-gobmai oibodagoed.</p>
         <p class="Line2">Oibogedse anmar nog-gobmai imakmaloed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.19">19</span>Ar an-sui neggi gudisulid,</p>
         <p class="Line2">dikasuli neggwebur-baidse naded.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.20">20</span>Mani-ichesuli sesa-naded,</p>
         <p class="Line2">geb nii-dalu-naidse gannar negse aibiroed.”<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Sapingwa ome-ega-agumakedgi binsaed-galesad</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.21">21</span>Weyobi, ome, agumaksadgi,</p>
         <p class="Line2">machigwa-binsaed-gasad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.22">22</span>Moli-alugwasualedi, e-oburgwilegedse ebipilemaiyobi, machigwa ome-sorba-nai nadapid.</p>
         <p class="Line2">Goe-sapur galesgunaidgi sigu egi yolenonikiyobi, machigwa gued.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.23">23</span>Igi nuu burgwed-wissuli saki-naidse naddae,</p>
         <p class="Line2">machigwa deyobi gued.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Ome-emar-binsaed-gaedgi banguo, degisulile, be burgoed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.24">24</span>Machi, emigi nue be an-itoge,</p>
         <p class="Line2">an-be-unaed nue-itosii be imake.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.25">25</span>Melle a-omegi-binsadii be sae,</p>
         <p class="Line2">melle a-omese be binsaed galege.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.26">26</span>Ar a-omese bukidar machergan yardaklediid.</p>
         <p class="Line2">Machergan-bukidargus ese burgwedanikid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.7.27">27</span>We-ome-negse be nadele, be burgoed.</p>
         <p class="Line2">A-igar burgwedse dule-semaid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">8</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-Nikagued dulemarse gornaid</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.8" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">8</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.8.1">1</span>Binsaed-Nikagued, ¿anmarse iseedi gornaisursi?</p>
         <p class="Line2">Ibmar-wisigued, ¿iseedi gornaisursi?<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.2">2</span>Binsaed-Nikagued, igarba yar-birigwagi gorgwisdaed,</p>
         <p class="Line2">igarmar-abingunanaidgi gorgwisdaed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.3">3</span>Neggwebur-doged-e-yawagakmar-dikarba ise-gollar gornaidaed.</p>
         <p class="Line2">E-yawagak-dogedgine binnasuli weyob-gornaid:<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.4">4</span>“Machergan, bemarse an gornaid,</p>
         <p class="Line2">bela-dulemar-bukwadse an gornaid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.5">5</span>Bemar-ibmar-wissurmalad, itoakwaa be gudisamala.</p>
         <p class="Line2">Bemar-binsaedsate-gudimalad, ibmar-magar-itoged be amimala.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.6">6</span>Nue an-itomalo, an ibmar-nuegan sogesokalid.</p>
         <p class="Line2">An-gwabinduku igar-innikigwadba sunmaksokalid.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.7">7</span>An ibmar-sogedi gakangi sunmakosulid,</p>
         <p class="Line2">ar gakanmar an nabir-daksulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.8">8</span>An-gayaburbamar, igar-innikigwadbi sunmaked,</p>
         <p class="Line2">darbo sunmaksulid, ibmar-isganagi sunmaksulid.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.9">9</span>An-gayaburbamar, dule-magar-neg-itogedgala baisursunna-noed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibeganga, an-gayaburbamar innikigwadbi ega noed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.10">10</span>Mani-abelegedba an-ibmar-odurdakedbina bur bule be sogmala.</p>
         <p class="Line2">Olo-nued-abelegedba ibmar-wisgulegedbina bur bule be sogmala.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.11">11</span>Ar Binsaed-Nikagued, dimmurgiid-e-akwa-yeerdaklegedba bur bule ibnuedid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-bur-nued egi obinsulid,</p>
         <p class="Line2">ar ibmar-baid-ebo geg wilub-imakleged.”<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-Nikagued-e-damalad</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.12">12</span>“Ani an Binsaed-Nikaguedi, itoakwaa-binsaedbogwa an gudiid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-wisigued an nikad, itoakwaadaed an nikabalid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.13">13</span>Dule, Bab-Jehová-dobekwaa nanadiile,</p>
         <p class="Line2">isdar ibmar-isgana daked.</p>
         <p class="Line1">Ar san-dummarba-imaked, an isdarsun daked,</p>
         <p class="Line2">san-bule-bule-saed, an isdar dakbalid.</p>
         <p class="Line2">Sunnasur-daed, galagwensur-sunmaked, an isdarsun dakbalid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.14">14</span>Binsaed-uklegeddi, angi maid,</p>
         <p class="Line2">nuekwa-igar-nabolegeddi, angi maibalid.</p>
         <p class="Line1">Neg-magar-itolegeddi, angi maid,</p>
         <p class="Line2">gargangueddi, angi maibalid.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.15">15</span>Ani an Binsaed-Nikaguedi, an-sogedba reymar wis negsedimalad.</p>
         <p class="Line2">An-sogedba dule-nug-nikamalad, wis igar-innikii nabodimalad.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.16">16</span>An-sogedba dule-nug-nikamalad negsedimalad,</p>
         <p class="Line2">an-sogedba dule-negsedimalad napneg-sedimalad.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.17">17</span>Dule-an-sabmaladi, an sabmogad.</p>
         <p class="Line2">Dule-an-amidimaladi, baisursunna an-amimalad.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.18">18</span>Ibmar-bukidar-nikuleged angi danikid,</p>
         <p class="Line2">nuga-nued-nikuleged angi danibalid.</p>
         <p class="Line1">Nue-nasguleged-degisadeguad angi danikid,</p>
         <p class="Line2">igar-inniki-imakleged angi danibalid.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.19">19</span>An-binsaed-ukedi, olo-nuedba bur-nuedid.</p>
         <p class="Line2">Angi-binsaed-nued-amilegedi, mani-nuedba bur-nuedid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.20">20</span>Ani an Binsaed-Nikaguedi, igar-inniki-imaklegedba an nanaed,</p>
         <p class="Line2">igar-inniki-naboleged-igarba an gudiid.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.21">21</span>Dule-an-sabesar-gudimalad an onasgudiid,</p>
         <p class="Line2">ibmar-nued-bukidar-nikubaliga an imakdiid.”<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-Nikagued-e-danikid</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.22">22</span>“Bab-Jehová ibmar-obinyed-iduale, bato anga burba-dulad uksad.</p>
         <p class="Line2">Amba-yoo ibmar-obinyegua, bato an-obinnisad.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.23">23</span>Yoo neg-nagued-iduale, Bab-Jehová an-obinnisad.</p>
         <p class="Line2">Napneg amba yoo nagugua, sailanagi an-obinnisad.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.24">24</span>An gwalulesgua, demar-wilagan amba yoo nagued.</p>
         <p class="Line2">An gwalulesgua, suke-dummagan amba yoo megmalad.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.25">25</span>Yala-dummagan-nagued-idu, an gwalulesad,</p>
         <p class="Line2">yala-senigana-ambikued-idu, an gwalulesad.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.26">26</span>Bab-Dummad amba yoo napneg-nasikgua,</p>
         <p class="Line2">amba yoo sapurmar-bukwad-nasikgua,</p>
         <p class="Line1">amba yoo napa-buru-napneg-sobsad-obinyegua,</p>
         <p class="Line2">bato an gwalulesad.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.27">27</span>Bab-Dummad mogir-arad-nasiknaigua, a-idu, bato an gudiid.</p>
         <p class="Line2">Mogir-demarbo-abingunaid-nasiknaigua, a-idu, bato an gudiid.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.28">28</span>Bab-Dummad mogirmar-nasiknaigua, a-idu, bato an gudiid.</p>
         <p class="Line2">Demar-wiladgine suke-dummagan-ogannonaigua, a-idu, bato an gudiid.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.29">29</span>Bab-Dummad demar-mer-murega, demargala igar-abingunanaid-ilemaknaigua, a-idu, bato an gudiid.</p>
         <p class="Line2">Napneg-e-sailagan-mesnaigua, a-idu, bato an gudiid.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.30">30</span>Bab-Dummadbogwa bela igar-ilemaknai an gusad.</p>
         <p class="Line2">Iba-ilibali weligwar an-itodidaed.</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummad-asabinni iba-ilibali an wergudidaed.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.31">31</span>Bab-Dummad-napneg-obinnisadgi an wergudiid,</p>
         <p class="Line2">dulemar-gudimaladba an wergudiid.”<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Burba-dula-gudigued amie, melle burgwedgi binsae</p>
         <p class="Paragraph">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.32">32</span>Ani an Binsaed-Nikaguedi sogbalid:</p>
         <p class="Line1">“Degisoggu, mimmigan, nue an-itomalo:</p>
         <p class="Line2">Dule an-igar-maidba-nanadiile, egi ise-nued binsalesad.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.33">33</span>An-binsaed-uked be-nue-itomala,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaa be damala, mer baisur-dakmala.<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.34">34</span>Dulemar-nabir-an-itodimalad, bane-bane an-yawagak-naba an-edarbedimalad,</p>
         <p class="Line2">we-dulemargi ise-nued binsalesad.<span class="next_verse">35</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.35">35</span>Ar dule an-aminonidibe, burba-dula-maid aminonikoed.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová we-dulegi nabir binsanonikoed.<span class="next_verse">36</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.8.36">36</span>Dule an-obandibe, na dukin bonigan-amioed.</p>
         <p class="Line2">Dule isdar an-dakdibe, na burgwed-amied.”<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">9</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaed-Nikagued, binsaedsulidaedse gochad</p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.9" class="Chapter_Number_Has_1_Digit">9</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.9.1">1</span>Binsaed-Nikagued na e-neg-sobsad,</p>
         <p class="Line2">e-buarmar walagugle (7) ogwichisad.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.2">2</span>Binsaed-Nikagued iba-dummad onosad,</p>
         <p class="Line2">vino-nued imaknai gualid,</p>
         <p class="Line2">mese guakwaa siinai guarbalid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.3">3</span>Binsaed-Nikagued, e-garda-berbemalad barmisad,</p>
         <p class="Line2">neggwebur-siid-birise barmisad</p>
         <p class="Line2">agi iseedi gorbukwa gumalagar.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.4">4</span>Dule-binsaedsurmaladga weyob sogded:</p>
         <p class="Line2">“Dule-binsaedsurmalad, anse be dagmala.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.5">5</span>Dagmala, an-mas-nued gundamala,</p>
         <p class="Line2">an-vino-oburusad be gobdamala.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.6">6</span>Ar be nabir-gudii gubimalale, be binsaedsuli-gudimalad osulomalargebed,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaa be gudigumalargebed.</p>
         <p class="Line2">Deyobi, geb be nabir-gudii guoed.”<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Dule-isgana-e-daed, degi, dule-binsaed-ibed-e-daed</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.7">7</span>“Be dule-gwen-nabir-dasurmaladse be gotedibe,</p>
         <p class="Line2">melle ibmar-isgana be imakye,</p>
         <p class="Line2">aka bese-urwega ese be goloed.</p>
         <p class="Line1">Ar be dule-isganase uluddibe,</p>
         <p class="Line2">aka bese-urwega guoed.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.8">8</span>Dule-gwen-nabir-dasulidse, mer be gole.</p>
         <p class="Line2">Aka sae-be-dakega ese be goloed.</p>
         <p class="Line1">Dule-binsaed-nikadse be gotedibe, mer ibmar-isgana be imakye,</p>
         <p class="Line2">we-duledi, be-sabguoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.9">9</span>Dule-binsaed-nikagued be odurdakele, a-dule, bur bule binsaed-nikaa naoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-inniki-gudiid be odurdakele, a-dule, bur bule binsaed-nikaa naoed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.10">10</span>”Dule binsaed-nikarba-gubidibe, Bab-Jehová-dobekwaa-gudii guergebed,</p>
         <p class="Line2">Dule, Bab-Dummad-Isligwaled wisgubiele, ibmar-wisirba-gued na oyonaid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.11">11</span>Ar ani, Binsaed-Nikagued, angi be-ibagan-gudiid suitii guoed,</p>
         <p class="Line2">an-nukad deyob guoed.</p>
         <p class="Line2">Be-burba-dula-gudiid birgaba sugumai guoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.12">12</span>Be nabir-binsaed-nikarbaddibe, we-binsaed-nikagued ibnuedga bega gunonikoed.</p>
         <p class="Line2">Be galagwensulidaeddibe, na be dukin nunmaked-itodii guoed.”<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Section_Head">Binsaedsulidi, binsaed-satemaladse gornaid</p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.13">13</span>Binsaedsulid, yaisur neg-gagadaed,</p>
         <p class="Line2">gwen ibmar wissulid,</p>
         <p class="Line2">gwen nabir binsasurbalid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.14">14</span>Binsaedsulid, e-neg-yawagak-naba sigoed.</p>
         <p class="Line2">Neggwebur-dogedgine, bela-e-dakmalagala, neggwebur-birigwagi sigoed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.15">15</span>Binsaedsulid, dule-igarba-gudidamaladse gorsidaed,</p>
         <p class="Line2">binsaedsate-gudidamaladse gorsidaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.16">16</span>Weyob dule-binsaed-satemaladga sogdedaed:</p>
         <p class="Line2">“Be anse dagmala.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.17">17</span>Dii-atursaaled bur-nued gobleged,</p>
         <p class="Line2">mas-nued arbakee-dukuar-gullegedi, bur-nued gulleged.”<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.9.18">18</span>Ar we-dule-binsaed-satemaladdina, agi burgwed-amileged wissurmalad.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-binsaedsulidba-ibsasmaladi, emisgindi neg-urba mamaid.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">3. SALOMÓN-E-BINSAED-NIKAD</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(10:1–22:16)<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">10</span>
         </p>
         <p class="Paragraph">
            <span id="cuk.PRO.10" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">10</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.10.1">1</span>Salomón-e-binsaed-nuegan-narmaklesad:</p>
         <p class="Line1">Machi-binsaed-ibedi, e-bab-gwage-weligwar imaked.</p>
         <p class="Line2">Machi-binsaedsuliddina, e-nanga gwage-nunmaked-ukega gued.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.2">2</span>Ibmar-isganagi-mani-amilegedi, ibnuedga gusulid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-inniki-imaklegeddina, burgwedgi-san-onogega emar-imaked.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.3">3</span>Bab-Jehová, dule-innikidaedi, ukudmaada-gudiguega imaksulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-sulibinsa-ibmarbina-itodimaladdi obaned.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.4">4</span>Dule-wiesailamaladi, wilegega gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-gadi-arbamaladdina, e-ibmar ega nasgumai gued.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.5">5</span>Dule-binsaed-nikadaedi, yorgine ibmar-gwag-gullemalad na onmaked.</p>
         <p class="Line2">Dule ibmar-gwag-weleged-e-ibagangi gabedbi-gudiiddi, we-dule, na dukin binged-amied.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.6">6</span>Bab-Dummadi, dule-innikidaedgi, nued binsaed.</p>
         <p class="Line2">Gaya-isgana-sunmaklegedi, unnila dule-wiogega emar-imaked.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.7">7</span>Dule-innikidaed-e-nuggi nued sunmakledidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-nuggindina, bar-egi-binsalesulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.8">8</span>Dule-binsaed-ibed igar-maidba ibsaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddi, e-sunmakedgi na dukin san-wioged.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.9">9</span>Dule-nuekwa-nanadiidi, bonisuli nanadiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-galagwensuli-nanadiiddina, ibagwengi e-isgued magar-daklenonikoed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.10">10</span>Dule ibmar-isgana-gunaid baisur-dakedi, emarga naibid-uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulid e-sunmakedgi na boni-amioed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.11">11</span>Dule-innikidaed-e-sunmakedi, dulega ibnuedga gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-sunmakeddina, unnila yamo dule-ourwega sunmaked.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.12">12</span>Sae-emar-dakedgi, urwed amileged.</p>
         <p class="Line2">Sabgueddina, isgussuliyob emar-dake imaked.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.13">13</span>Dule-itoakwaa-gudiid-e-sunmakedgine, binsaed-nikagued amileged.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, e-yargan-gordii gued.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.14">14</span>Dule-binsaed-ibegan, e-ibmar-wisigued bur bule amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, e-sunmakedgi ukiagwar boni-onogedsedaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.15">15</span>Dule-mani-ibedi, manigi e-gangued siid.</p>
         <p class="Line2">Dule-wilegeddina, wileged ega boniga-gumogad.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.16">16</span>Dule-innikidaed-e-ibmar-imakedi, ega ibnuedga gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-ibmar-imakeddina, ega ib-isganaga gued.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.17">17</span>Dule igar-odurdaklegedba-ibsaele, burba-dulad-nikaa gudii gued.</p>
         <p class="Line2">Dule igar-odurdaklegedba-ibsasuliddina, igar-isganaba naddaed.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.18">18</span>Dule-gakansaerbadi, sae-emar-daked odukued.</p>
         <p class="Line2">Dule-emargi-isdar-sunmakedi, binsaedsuli gued.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.19">19</span>Dule-gadi-sunmaked, gege isgued sogsuli gued.</p>
         <p class="Line2">Dule gwabinduku-bargaed-nikaddina, we-dule, dule-binsaed-ibedid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.20">20</span>Dule-innikidaed-e-sunmakedi, mani-nuedyobid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-binsaeddina, ibnuedga gusulid.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.21">21</span>Dule-innikidaed-e-sunmakedi, dulemarga binsaed-nued uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsuliddina, noar-binsaedba na dukin burgwed-amied.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.22">22</span>Bab-Jehová-nued-emargi-binsaedi, ibmar-nuegan uked,</p>
         <p class="Line2">bukib-binsaed-igar egi maisulid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.23">23</span>Dule-binsaedsulidaedi, na galagwensuli-gudiidgi wergudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nikarbaddina, e-binsaed-nikarbadgi na wergudimogad.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.24">24</span>Dule-isgana, na ibmar-dobgudiid egi aibined.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, na ibmar-abediid ega nabir gued.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.25">25</span>Dule-isgana boni-dummagan-abin gwen gwisguosulid, yog-berguar gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, boni-dummagan-abin gwen-sikirmaksuli degisadeguoed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.26">26</span>Igi-ina-soled nugar-iii-imake,</p>
         <p class="Line2">igi waabali ibya aurmake,</p>
         <p class="Line2">deyobi, dule-wiegala e-dummadga gued.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.27">27</span>Dule-Bab-Jehováʼgi-dobekwaa-nanadiidi, ibagan-suitii gudii gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardina, ibagan-suitii gudii gusulid.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.28">28</span>Dule-innikidaedgala, iba-nuegan ega danidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganagardina, iba-isganamar ega nonidaed.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.29">29</span>Bab-Jehová-Igar-Maidi, dule-innikidaedga bendakleged-igar gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-isgana-imakdimaladgardina, ega boniga binyed.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.30">30</span>Dule-innikidamaladi, bonigan-abin akar-guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardina, we-napneggi gudii guosulid.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.31">31</span>Dule-innikidaed-e-sunmakedi, binsaed-nika sunmaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-galagwensuli-sunmakeddina, gaya-maklemaloed.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.10.32">32</span>Dule-innikidaed-e-sunmakedi, yeer-ito dule-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardina, galagwensuli ibmar-isganagi sunmaked.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.11" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">11</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.11.1">1</span>Bab-Jehová nibir-innikisulid isdar daked.</p>
         <p class="Line2">Nibir-innikigwaddina, nued daked.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.2">2</span>San-odummolegedgi, nug-oicholeged danikid.</p>
         <p class="Line2">San-bipi-imaklegedgindina, binsaed-nikagued danikid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.3">3</span>Dule-innikidaedgala, e-daed e-iduedga gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, na e-isguedgi dukin boni-amied.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.4">4</span>Igar-naboleged-ibagan-nonikile, be-ibmar-bukidar-nikadi be-bendakosurguoed.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-inniki-imaklegedgindina, burgwed-igar amilesulid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.5">5</span>Dule-innikidaedgala, e-ibmar-inniki-imakedi ega igar-nuegan oyoged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, e-ibmar-isgana-imakdiidgi na dukin wilegoed.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.6">6</span>Dule-innikidamaladi, ibmar-inniki-imakedgi bendaklemalad.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardina, sulibinsa-ibmarbina-sogedgi bipirmakmalad.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.7">7</span>Dule-isgana-burgwidele, na ibmar-edarbediid eba-yoggudoed,</p>
         <p class="Line2">na e-nug-dummarba-guedgi-gabdakdiid bela eba-bergudbaloed.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.8">8</span>Dule-innikidaedga, bonigan-noalile, akar-gusulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, boniganse ibitogoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.9">9</span>Dule-isgana, e-gwabin-dukugi dule-e-neg-nabamaid wioged.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, e-binsaed-nued-nikarbadgi na san-onoged.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.10">10</span>Dule-innikidaed-nasgudele, bela dulemar wergued.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-burgwiderdina, wergued-dummad nagued.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.11">11</span>Dule-innikidaedi, e-ibmar-nued-oyogedgi neggwebur-ogannoged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-gwabin-dukudina, neggwebur-wioged.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.12">12</span>Dule-inniki-binsasulidi, mesagwar emar-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaa-binsaeddina, na e-gwabin-bargaed wisid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.13">13</span>Dule-yogasaar-sunmakedi, ibmar-soged odukusulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-na-burba-bargaed-nikaddina, itoakwaa sunmaked.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.14">14</span>Negseleged-igar inniki-maisulile, dulemar galagwensuli guddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nued-dakmaladgi neg-inniki-seleged danikid.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.15">15</span>Be dule-akudaked-mani-gasad-anar, mani be bennukoye sogsale, na be dukin boni-amioed.</p>
         <p class="Line2">Be dule-akudaked-mani-gasad-anar, be mani bennukosurye sogsardi, be bonisuli gudii guoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.16">16</span>Ome gwage-nued-nikad-oyodiile, e-nug ogannoledii guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule ibmar-imakerbaddi, unnila ibmar-bukidar-nika-gudii guoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.17">17</span>Dule gwage-nued-nikad-oyodiile, ega ibmar-nuedga gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-sabsurdaeddina, na dukin nunmaked amied.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.18">18</span>Dule-isgana ibmar-isgana-imakedgi-ibmar-amied binsaledid.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-inniki-imakedgi-ibmar-amied, ega ibnuedga gued.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.19">19</span>Dule-innikidaed, burba-dulad-nika gudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-isganabina-sogdiiddina, burgwed-igar ega ukleged.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.20">20</span>Bab-Jehová dule-gwage-isgana-nikadi, nabir-daksulid,</p>
         <p class="Line2">ar we-dulemar, ibmar-isganaginbi binsadimalad.</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummad dule-inniki-gudiiddina yeerdaked.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.21">21</span>Dule-isgana, amba sabsur odurdaklegedsegad.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidamaladdina, sabsur-odurdaklegosurmalad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.22">22</span>Olo-nued-sin-e-asugi-yoiyobi,</p>
         <p class="Line2">ome-yeerdakleged-binsaedsulidaed gued.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.23">23</span>Dule-innikidaedi, unnila ibmar-nued-imakedbi abeged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar-e-ibmar-abegeddina, unnila urwedginbi binsadiid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.24">24</span>Dule-wilub-obicha-ibmar-ukedi, aka ibmar-bukidar ega ukleged.</p>
         <p class="Line2">Dule, mani-ganikid gwen-bennukdisulile, dule-wilegedga gudoed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.25">25</span>Dule-wilub-obicha-ibmar-ukedi, ibmar ega nasgued.</p>
         <p class="Line2">Dule emar-ogannodiile, ogannoledii gumogoed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.26">26</span>Dule ibmargwag-gulleged na ebi gaasa-imakele, dulemar egi isdar sunmaked.</p>
         <p class="Line2">Dule ibmargwag-gulleged emarga weligwaledgi manigi-ukdibe, dulemar egi nued binsaed.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.27">27</span>Dule ibmar-nued-imakedi, aimar-nued amied.</p>
         <p class="Line2">Dule ibmar-isganabina-gudiiddi, ibmar-isgana egi aibined.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.28">28</span>Dule e-ibmar-nikadgi-alakwaa-naidibe, we-dule galakudoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, sapi-durbamakgwichidyob gudoed.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.29">29</span>Dule dukin e-neguya-oichogedi, na e-neguya-obelogega imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddi, dule-binsaed-ibed-e-maiga gudii gued.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.30">30</span>Dule-innikidaed-e-ibmar-imakedi, nued-gudii e-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-bamalad-ibmar-nued-imake-saedi, dule-binsaed-ibedid.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.11.31">31</span>Dule-innikidaedga, we-napneggi ibmar-nued ukleged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar-bulesunna, ar e-ibmar-isgana-imakdiidba we-napneggi sabsur-odurdaklemaloed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.12" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">12</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.12.1">1</span>Dule igar-nuegan-mamaidbina-itogerbadi, binsaed-nikaguedbina nue-soged.</p>
         <p class="Line2">Dule igar-nuegan-mamaid-isdar-dakeddi, dule-binsaedsulidaedid.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.2">2</span>Dule-nueddaedgi Bab-Jehová nabir-binsaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-galagwensuli-binsaeddi, Bab-Dummadse apor-gued.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.3">3</span>Dule ibmar-isgana-imakedgi gargangued amiosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaed-e-gargangueddi, gwen gigli guosulid.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.4">4</span>Ome-innikidaedi, e-sui-nug odummoged.</p>
         <p class="Line2">Ome-galagwensulidaeddina, e-sui-nug oichoged.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.5">5</span>Dule-innikidaed-e-igarmar-amiedi, ibmar-inniki-imakedgi binsaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-sunmakeddina, unnila emar-yardakedgi sunmaked.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.6">6</span>Dule-isgana-e-sunmakedi, emar-yardakar sunmaked, ablis-eogedgi sunmaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-nuegan-e-sunmakeddina, dulemar egi bendakleged amied.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.7">7</span>Bab-Dummad sulibinsa dule-isganamar-imaked, degidba berguddamalad.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaed-e-mimmigandina, gwen-berguosulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.8">8</span>Dule e-binsaed-nikaguedba, e-nug odummoleged.</p>
         <p class="Line2">Dule-gwage-isgana-nikaddina, isdar dakleged.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.9">9</span>Dule-san-dummarba-imaked-masgunned-satedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, dule-mesagwar-gudiid wis-e-mai-ega-ibmar-imaked-nikar.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.10">10</span>Dule-innikidaedi, na e-moli-nikad nued akwediid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, baisur e-ibmar daked.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.11">11</span>Dule-sapurba-gadi-arbaedi, mas nikagudaed.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-gegeganaba-gudiiddina, binsaedsuli gued.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.12">12</span>Ibmar-isganabina-surbinsa-itolegedi, dule-isganaga boniga gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, sapi-nued-durbamakgwichiyob gued.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.13">13</span>Dule-isgana na dukin gakansaar-sunmakedgi boni-amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, boniganse galakusulid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.14">14</span>Dulemar-na-e-sunmakedba ibmar abingaed.</p>
         <p class="Line2">E-ibmar-imakedba ibmar abingabalid.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.15">15</span>Dule-binsaedsulidaed na e-igar inniki-maiye bidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nikarbaddina, unaleged-igarba ibsaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.16">16</span>Dule-binsaedsulidaedi, baisursunna uluddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaadaeddina, egi-dule-urwed igi-barsaye sogdaed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.17">17</span>Dule-inniki-gudiid ibmar-napiragwad sunmaked,</p>
         <p class="Line2">dule ibmar-gusad-gakansaar-barsogeddina, unnila gakanbi-sunmaked.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.18">18</span>Dule-yogasaar-sunmakedi, es-suidse-naibigulegeyob emar-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nikarbad-e-sunmakeddina, ina-nuedyob gued.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.19">19</span>Dule-ibmar-napiragwad-sunmakedi, sereddii megoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-gakanbi-sunmakeddina, sikwas gudii guoed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.20">20</span>Dule-galagwensuli-binsaedi, emar-yardakedgi binsaed.</p>
         <p class="Line2">Dulemar-neg-bogidik-imakmaladdina, werguleged uked.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.21">21</span>Dule-innikidaedi, boniganse akar-guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardina, boniganse ibitomaloed.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.22">22</span>Bab-Jehová dule-gadi-gakansamaladi, gwen-nabir daksulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-inniki-gudiiddi, nued daked.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.23">23</span>Dule-binsaed-nikarbadi, ibmar-wisirba na san-imaksulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-sulidaeddina, galagwensulidaed na oyoged.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.24">24</span>Dule-gadi-arbaedi, negseoedid.</p>
         <p class="Line2">Dule-wiegaladina, maiga gudii guoed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.25">25</span>Sulibinsa-itogedi, dule-gwage wioged.</p>
         <p class="Line2">Gaya-nueddina, emar-weligwar imaked.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.26">26</span>Dule-innikidaedi, binsaed-nued emarga uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, e-isguedgi emar-oichoged.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.27">27</span>Dule-wiegala masgunnedsuli gudidaed,</p>
         <p class="Line2">dule-arbaegaladina, ibmar-nikagu daed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.12.28">28</span>Ibmar-inniki-imakleged-igargi undar-dula-gudiid amileged,</p>
         <p class="Line2">we-igargine burgwed-igar amilesulid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.13" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">13</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.13.1">1</span>Machi-binsaed-ibed, e-bab-ega-binsaed-uked nabir-itoged.</p>
         <p class="Line2">Machi-uayasuliddina, ega-binsaed-uked isdar-itoged.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.2">2</span>Dule-inniki-sunmaked, na e-sunmakedgi ibnued amidii guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-emargi-yolemaladdina, unnila urwedginbi gudii guoed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.3">3</span>Dule-na-e-gwabinduku-nabir-bargaed, na dukin e-san bendakdiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-na-e-gwabinduku-wissur-bargaeddina, na dukin e-san wioged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.4">4</span>Dule-wiegala, na e-ibmar-abediid gwen-abingaosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-gadi-arbaeddina, na e-ibmar-abediid abingaedsegad.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.5">5</span>Dule-innikidaed gakan-igar gwen nabir-daksulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, binged-amiedid, degine, emar-wiogedid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.6">6</span>Ibmar-inniki-imakleged dule-inniki-gudiid-bendakedid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-isganadina, dule-isgudiid-wiogega imaked.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.7">7</span>Abar-dulemar mani-nikayob gudidamalad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, ibmardi gwen nikasurmalad.</p>
         <p class="Line1">Abar-dulemar ibmarsuliyob gudidamalad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, ibmardi nue-nika gudidamalad.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.8">8</span>Dule-mani-ibed mani-nikadbali, sunna dule-isganase galesar gudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-wilegeddina, we-boni nikasulid, ar dulemar bai daksulid.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.9">9</span>Dule-innikidaed-e-gudiidi, gwallu-gaeyob weligwaled oyodiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-gudimaladdina, negsichid-naiyob gued.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.10">10</span>Dule-san-dummarba-imaked emarga urwed-amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-na-san-bipi-imakeddi, binsaed-nikaguedba gudiid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.11">11</span>Mani-yogasaar-amileged baisursunna-berguddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-mani-saboged-wisiddina, binnasdikii ibmar-nikumaidaed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.12">12</span>Ibmar-edarbelediid-abingalesulile, gwage-nunmaked emarga uked.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-edarbelediid-abingalenonikile, weligwaled anmarga uked.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.13">13</span>Dule igar-soglemaid isdar-dakele, na dukin boni-amied.</p>
         <p class="Line2">Dule igar-soglemaidba ibsaele, ibmar-nued ega ukleged.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.14">14</span>Dule-binsaed-ibed-e-ibmar-odurdaked, burba-dulad emarga uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibed-e-ibmar-odurdaked, burgwed-igargi nabir emar-bendakbalid.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.15">15</span>Unaleged-igar-innikigwad-uklegedi, nabir-itole neg-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-igar-maidba-ibsadisuliddina, boni-dummad na abgadii guoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.16">16</span>Dule-itoakwaadaed, binsaed-nued-nikadgi ibmar imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-sulidaeddina, galagwensulidaed na oyoged.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.17">17</span>Dule-gayaburba-berbeged-isgana, boni emarga amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-gayaburba-berbeged-nueddina, ibmar-nued emarga uked.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.18">18</span>Dule, unaleged-igar isdar-dakele, dule-wilegedga gued, e-nuggi dodolebalid.</p>
         <p class="Line2">Dule, unaleged-igar nabir-itogele, nug-dummarba nikuoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.19">19</span>Ibmar-abeleged-abingalesale, emar-gwage-weligwar imaked.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-isganagi-banguleged, dule-binsaedsulidga gwen nabir-nosulid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.20">20</span>Dule, dule-binsaed-nued-nikadba akaele, binsaed-nued-nika gumogoed.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-binsaedsulidba akaele, na dukin boni-amied.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.21">21</span>Dule-isgana, ibmar-isganase bargaledidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidamaladdina, ibmar-nuegan abingaed.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.22">22</span>Dule-nued-daed e-wagangala, ibmar-nuegan obeged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana-e-ibmar-nikaddina, dule-innikidaedga obeged.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.23">23</span>Dule-wilemalad-e-nainugi, nue-ibmar sanmaked.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, dule-ibmar-isgana-imakedba, bela we-ibmar yoggued.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.24">24</span>Dule, e-machi-odurdaksulile, e-machi-isdar-dakeyob gued.</p>
         <p class="Line2">Dule, e-machi-sabele, e-machi yolenonikile, igar-maidba odurdakoed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.13.25">25</span>Dule-innikidaed, nue-immee masgunned.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, amba ukudmaada gudii guoed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.14" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">14</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.14.1">1</span>Ome-binsaed-ibed e-neguya onasgued.</p>
         <p class="Line2">Ome-binsaed-sulidaeddina, na dukin e-neguya obeloged.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.2">2</span>Dule-inniki-nanadiid, Bab-Jehová-sogedba gudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-igar-isganaba-gudiiddina, isdar Bab-Dummad-dakdiid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.3">3</span>Dule-binsaedsulidaed-e-sunmaked, unnila na san-odummogedgi sunmaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibeddina, e-sunmakedgi bendakleged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.4">4</span>Dule moli-bebe-nikad-satele, e-ob-aila binsa ollo sigoed.</p>
         <p class="Line2">Ar moli-bebe-nikad-e-arbaedgi masgulleged nue-amileged.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.5">5</span>Dule-ibmar-gusad-barsoged-innikigwad, wissur-gakansaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-gusad-barsoged-napiragwadsuliddi, unnila gakangi sunmaked.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.6">6</span>Dule-galagwensulidaedi aisaar binsaed-nued nikubi gudidaenad, degi-inigwele, gwen amiosur guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nued-nikarbaddina, baisursunna ibmar durdaked.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.7">7</span>Dule-binsaedsulidaedgi be bannaba gudisae,</p>
         <p class="Line2">ar a-dulegi, gwen be binsaed-nued amiosulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.8">8</span>Dule-itoakwaadaedi, binsaed-nued-nikadba na magar neg-itoge gudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, na e-binsaedgi yardaklediid.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.9">9</span>Dule-binsaedsulidaedi, unnila isguedgi burgudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-nuedmargindina, Bab-Dummad nued-binsaed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.10">10</span>Dule, na sana-walagwen e-nunmaked magar itoged.</p>
         <p class="Line2">E-wergued, dule-baid eba itogosulid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.11">11</span>Dule-isgana-e-neguya bela bergudoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaed-e-neguyadina, nasgumai gudoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.12">12</span>Imbagwenale, dule na e-ibmar-imakedi, inniki-imakye bidaed,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, e-ibmar-imakedgine, sunna burgwed-igar amied.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.13">13</span>Imbagwenale, alled-abalagine, gwage-nunmaked itoleged.</p>
         <p class="Line2">Imbagwenale, weligwar-itogedgine, nunmak itoledabalid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.14">14</span>Dule-binsaedsulidaedi, na e-igar-isganagi wergudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-nued-daeddina, na ibmar-nued-imakedgi wergudimogad.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.15">15</span>Dule-baisur-binsaedi, baisursunna binsaed-galeged.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaa-binsaeddina, ibmar-imaked-iduale itoakwaa binsaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.16">16</span>Dule-binsaed-ibedi, ibmar-isgana-abin dobekwaa nanaed,</p>
         <p class="Line2">igar-isganagi bachikii gudidaed.</p>
         <p class="Line1">Dule-binsaedsulidaeddina, na san-buled imaked,</p>
         <p class="Line2">gwen-akar-guosurye na binsadabalid.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.17">17</span>Dule-baisursunna-urwedi, galagwensuli ibmar imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaa-binsaeddina, na san-bargaed oyoged.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.18">18</span>Dule-baisur-binsaedi, unnila galagwensur-binsaleged abingaoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaa-binsaedgala binsaed-nikarbad uklegoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.19">19</span>Dule-isganamar, dule-nued-asabin yokorgi-sindigar sigmaloed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar, dule-innikidamalad-e-igar-itogedgi, gan-bipigi sii gumaloed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.20">20</span>Dule-wilegedi, e-aimarbela isdarsunna dakdamalad.</p>
         <p class="Line2">Dule-mani-ibeddina, bukidar e-aimar nikad.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.21">21</span>Dule, dule-mesagwar-imakdiile, bato isgusye sogleged.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-wileged-sabgudiile, we-dulegi ise-nued binsalesad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.22">22</span>Dule-galagwensuli-binsadiid igar-noar imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-inniki-imakdiiddi, sabgued-igar amied, igar-innikigwad amibalid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.23">23</span>Nue-arbalegedgine, ibmar-nuegan amileged.</p>
         <p class="Line2">Binsa-gayaginbi-soglegeddina, wilegedga emar-imaked.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.24">24</span>Dule-binsaed-ibedi, e-binsaed-nikaguedgi e-nug dungued.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, e-binsaedsulidaedgi na e-wileged amied.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.25">25</span>Dule-ibmar-gusad-barsoged-innikigwadi, burgwedgi nue-emar-bendaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-gusad-barsoged-napiragwadsuliddi, unnila gakansaedba emar-wioged.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.26">26</span>Bab-Jehováʼgi-dobekwaa-nanalegedgine, bela-bela bendakleged siid.</p>
         <p class="Line2">E-mimmigana, Bab-Dummadgi bendakleged nue-amimarmogad.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.27">27</span>Bab-Jehováʼgi-dobekwaa-nanalegedgine, nued-gudiguleged amileged.</p>
         <p class="Line2">Dule-deyob-gudiile, muis burgosulid.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.28">28</span>Rey-e-garganguedi e-dulemar-bukidarad-nikadba siid.</p>
         <p class="Line2">Dule-nuga-nikadi e-dulemar-satedba, bingesaar dakleged, agi nollomaksiid.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.29">29</span>Dule baisursunna-urwesulidi, magasar neg-itoged.</p>
         <p class="Line2">Dule-bargaedsuli-gudiiddina, galagwensuli-binsaed yoga-oyogar imaked.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.30">30</span>Dule-gwage-bogidik-nikadi, nued-gudii gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-nobgueddina, bela na san-oichoged.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.31">31</span>Dule-wileged-apor-imakedi, Bab-Dummadgine-yolenaid.</p>
         <p class="Line2">Dule-wileged-sabgudiiddina, Bab-Dummad-e-nug odummodiid.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.32">32</span>Dule-isgana e-ibmar-isgana-imakedgi boni-amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaeddina, e-daedgine na san-bendaked amied.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.33">33</span>Dule-binsaed-ibed-e-gwagegine binsaed-nikagued naid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, binsaed-nikagued magar-itosulid.<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.34">34</span>Ibmar-inniki-imaklegedgi neggwebur ogannolesiid.</p>
         <p class="Line2">Isguedgindina, neggweburmar wiolesiid.<span class="next_verse">35</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.14.35">35</span>Rey, e-mai-itoakwaa-gudiidgi, nued-binsaed oyoged.</p>
         <p class="Line2">Dule-e-nuggi-dododiidgardina, e-urwed oyoged.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.15" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">15</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.15.1">1</span>Binnalegwadgi dule-urwenaid-abin-imakedi, urweleged bargaleged.</p>
         <p class="Line2">Urwedgi dule-urwenaid-abin-imakeddi, urweleged baligannoged.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.2">2</span>Dule-binsaed-ibed-e-sunmakedi, binsaed-nuegan uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaed-e-sunmakeddina, binsaed-isgana uked.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.3">3</span>Bab-Jehová bela negdakmaid.</p>
         <p class="Line2">Dule-nuedgi nakulemaid, dule-isganagi nakulemaibalid.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.4">4</span>Gayaburba-gwage-gadi-gadi-imakedi, ina-nuediyobid.</p>
         <p class="Line2">Gayaburba-isganadina, emarga gwage-naibid uked.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.5">5</span>Dule-binsaedsulidaedi, e-bab-e-unaed isdarsunna itodaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-e-bab-e-unaed-nabir-itogeddina, itoakwaadaed oyoged.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.6">6</span>Dule-innikidaed-e-neggine, ibmar-bukidar nikaguad.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, na e-ibmar-bukidar-amiedgine, bonigan ega noed.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.7">7</span>Dule-binsaed-ibegan-e-sunmakedgi, binsaed-nuegan ainied.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidamaladdina deyob sunmaksulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.8">8</span>Bab-Jehová dule-isgana-ega-ibmar-ogumakar-ukedi, gwen nabir-daksulid.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová, dule-innikidaed-ese-goledgindina, yeer itodaed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.9">9</span>Bab-Jehová dule-isgana-e-daed gwen nabir-daksulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-igar-inniki-imakdiiddina, nue-sabed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.10">10</span>Dule-galagwensuli-gudiidga, sabsur-odurdakleged-igar maid.</p>
         <p class="Line2">Dule-odurdakleged-igar-isdar-dakdiiddi, unnila oburgweleged-igar ega maid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.11">11</span>Bab-Jehováʼgi, neg-uan dukumaisulid,</p>
         <p class="Line2">burgwed-igar dukumaisurbalid.</p>
         <p class="Line2">Degite, ¡dule-gwage-bule-sunna!<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.12">12</span>Dule-gwen-nabir-dasulidi, dule-ese-goled isdar-itodaed,</p>
         <p class="Line2">degite, dule-binsaed-ibedbali, akasurbalid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.13">13</span>Gwage-weligwaledi, wagargi magar dakleged.</p>
         <p class="Line2">Gwage-wile-itogedi, wagargi magar daklebalid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.14">14</span>Dule-magar-neg-itogedi, unnila binsaed-nuedbina gudidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-sulidaeddina, ibmar-galagwensulid na e-masgunnedyob imakdiid.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.15">15</span>Dule-wile-itodiidgala, iba-nuegan gwen naisulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-weligwaledgardina, bane-bane ibabi neg-naid.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.16">16</span>Dule ibmar-bukidar-nikad-ular, sulibinsa-itodiidba bur nuedid,</p>
         <p class="Line2">dule wis-ibmar-belagwa-nika-gudiir, Bab-Jehová-dobekwaa-gudigubalir.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.17">17</span>Isdar-itogedgi, moli-san-isesaar-gunsiidba bur nuedid,</p>
         <p class="Line2">sabedgi wis mas-yoaledbi gunsiir.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.18">18</span>Dule-gadi-urwedi, emarga gadi-urwed amied.</p>
         <p class="Line2">Dule na san-bargaed-nikaddina, neg-bogidik imaked.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.19">19</span>Dule-wiegalaga neg ikoganbi gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaedgardina, akwan-eogaleyob igar-maid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.20">20</span>Machi-binsaed-ibedi, e-bab-weligwar imaked.</p>
         <p class="Line2">Machi-binsaedsulidaeddina, e-nan-mesagwar imaked.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.21">21</span>Dule-binsaedsulidaedi, e-binsaedsulidba na wergudiid.</p>
         <p class="Line2">Dule-magar-neg-itogeddina, na dukin e-daed-gudiid nudaked.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.22">22</span>Binsaed-nuegan-satele, igarmar apurnonidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nuegan-bukidaradbali, neg nasguddaed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.23">23</span>Ibmar-nued-soglegedi yeer-itole emar-imaked.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-nued-soglegedi, e-ibagi-sogledele, bur bule nuedid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.24">24</span>Dule-binsaed-ibedi, igar-nueganba nakwemaid.</p>
         <p class="Line2">Degidbali, burgwisale, odurdakleged-neg dakosulid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.25">25</span>Bab-Jehová, dule-san-dummarba-imakdiid-e-neg obeloged.</p>
         <p class="Line2">Omegan-ei-sui-burgwismalad e-napaneg-abingunanaiddi, Bab-Jehová akar-guega imakosulid.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.26">26</span>Bab-Jehová, dule-isgana-e-binsaed isdarsun-daked,</p>
         <p class="Line2">gayaburba-nuegandi, nued itoged.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.27">27</span>Dule-ibmarbina-suli-binsa-itogedi e-neguyaga boni-uked.</p>
         <p class="Line2">Dule manigi-binsaed-galeged-isdarsun-dakeddina, nued-gudii gued.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.28">28</span>Dule-innikidaedi, emar-abin-imaksokalile, ise-binsaar imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganadina, e-sunmaked ibmar-isganaginbi sunmaked.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.29">29</span>Bab-Jehová dule-isganamar-itosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikidaed-ese-goterdi, nue-itoged.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.30">30</span>Dule, weligwaledba-emar-dakedi, emar-gwage-weligwar imaked.</p>
         <p class="Line2">Gayaburba-nuegana, emar-niga-ogannoged.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.31">31</span>Dule, emar-ega-ibmar-nabir-sogedi nabir-itogele,</p>
         <p class="Line2">dule-binsaed-ibegan-abargi gudii guoed.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.32">32</span>Dule, odurdakleged-igar isdarsunna dakele, na dukin isdarsunna dakdiid.</p>
         <p class="Line2">Dule, odurdakleged-igar nued-abin-gaele, ibmar-nue-wisidga gued.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.15.33">33</span>Bab-Jehováʼgi-dobekwaa-nanalegedgi binsaed-nikagued amileged, egi odurdakleged-igar-nued amilebalid.</p>
         <p class="Line2">Ar dule na e-nug-odummoleged-abegele, na san-bipii imakgwelergebed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.16" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">16</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.16.1">1</span>Dule na e-gwagegine-soged, ibmar-imakoye,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, ibmar-imakleged Bab-Jehováʼse bergusiid.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.2">2</span>Dule na bela-ibmar-imakedi, inniki-imakdiiye-bied,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, Bab-Jehová sogoed, bule ibmar-inniki-imakdidibe.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.3">3</span>Be ibmar-imakbied, Bab-Jehováʼga be uke,</p>
         <p class="Line2">deyob be imakele, nabir bega igarga gunonikoed.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.4">4</span>Bab-Jehová-ibmar-imakedi, igar-nikaa imaked.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-isganagase-bakale, odurdakleged-iba ega imaklesmogad.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.5">5</span>Bab-Jehová dule-na-san-buled-imakdiid gwen-nabir-daksulid,</p>
         <p class="Line2">ar we-dule sogedba-odurdaklegedsegad.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.6">6</span>Isgued-nudaklegegala, unnila sabgued-nikadba, degi, innikigwadba nudakleged.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-dobekwaa-gudiidgine, isguedgi banguleged.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.7">7</span>Bab-Jehová dule-e-daed nued-dakele,</p>
         <p class="Line2">dule-e-isdarmaladse-bakale, ebo-nued-gudii imakbalid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.8">8</span>Dule ibmar-isgana-imakdiidgi ibmar-bukidar-amied,</p>
         <p class="Line2">aba bur nuedid, dule ibmar-inniki-imakdiidba wis-belagwasaar-gudii gued.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.9">9</span>Dule ibmar-imakoye na sogedi,</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-sogedba we-dulega ibmar-gumai guoed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.10">10</span>Ar rey-sogdibe, ibmar deyob guoye,</p>
         <p class="Line2">rey-igar-mesnonikidi irgwen-sogar meged.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.11">11</span>Nibir-innikigwadi, nibir-e-bate-sogedbalid, Bab-Jehováʼgadid,</p>
         <p class="Line2">ar Bab-Dummad bela ibmar-wilubsaleged imaksad.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.12">12</span>Rey, ibmar-isgana-imaklegedi nabir-daksulid,</p>
         <p class="Line2">ar e-garganguedi, unnila ibmar-inniki-imaklegedgi siid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.13">13</span>Rey, gayaburba-innikigwad-sunmakleged yeer daked,</p>
         <p class="Line2">dule-napiragwad-sunmakedi, nued dakbalid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.14">14</span>Rey-e-urwedi, burgwed-igar-daged obared.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibeddina, rey-e-gwage bogidik imaked.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.15">15</span>Rey weligwaledba-emar-dakedi, igar-nuegan-oyoged.</p>
         <p class="Line2">Rey-emargi-nued-binsaedi, dii-wieyob gued.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.16">16</span>Or-nued-nikuedba, binsaed-nued-nikued bur-nuedid.</p>
         <p class="Line2">Mani-nikuedba, ibmar-nue-wisigued bur-nuedid.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.17">17</span>Dule-innikidaedi ibmar-isganaba nanadisulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-deyob-gudiidi na san-burba-bendakdiid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.18">18</span>San-odummolegedgine, ibitoged-igar maid.</p>
         <p class="Line2">San-dummarba-imaklegedgine, yoleged-igar maid.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.19">19</span>Dule san-dummarba-imakdimalad-abargi ibmar-nuegan-abingaedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, dule-mesagwar-gudimalad-abargi wilesakwasaar-gudii gued.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.20">20</span>Dule gayaburba-itogedi ibmar-nuegan amied.</p>
         <p class="Line2">Dule Bab-Jehováʼgi bengudisulile, ise-nued egi binsalesad.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.21">21</span>Dule-binsaed-ibed-sunsogedgindi, sogleged, dule-gurgin-nued-nikadye.</p>
         <p class="Line2">Dule gayaburba-nuedgi-sunmaked, dule-eba-daega imaked.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.22">22</span>Dule-itoakwaa-ibmar-imakedi, undar-gudiguoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, e-binsadiidgi na sabsur-odurdaklegoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.23">23</span>Dule-binsaed-ibed-sunsoged, e-sunmaked nabir na bargaed.</p>
         <p class="Line2">E-gayaburba-sunmakedgine, ibmar-nuegan-wisguleged onisiid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.24">24</span>Gayaburba-nuegan achanis-malegedyobi, gwage-ulubgine yeer-ito emar-imaked.</p>
         <p class="Line2">Gayaburba-nuegan, san-burbagala ina-nuediyob gued.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.25">25</span>Imbagwenale, dule, na e-ibmar-imakedi inniki-imakye bidaed,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, e-ibmar-imakedgine, sunna burgwed-igar amied.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.26">26</span>Dule-arbadiid mas-gunnega arbaergebed,</p>
         <p class="Line2">ar e-ukumaad-itoged oarbaega-imaked.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.27">27</span>Dule-isgana, unnila igar-isgana-imaked amidiid.</p>
         <p class="Line2">E-sunmakedi, igi-soo-ibmar-ogumake, deyob emar-imaked.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.28">28</span>Dule-isgana, emarga urwed-amied.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsa-yogasaar-ibmar-sogedi, ai-nuegan-mamaredid.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.29">29</span>Dule-gadi-urwed e-ai-yardakerbad,</p>
         <p class="Line2">e-ai-galagwensulidae imaked.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.30">30</span>Dule-ibyagi-sunmaked, ibmar-isgana-imakedgi binsadaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-gaya-gunnar-imaked, ibmar-isgana bato imaksa gudiid.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.31">31</span>Dule-selebagus-nono-sipu-gudiidi, ologurgin-nikayob gudiid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-inniki-imakdiidbali, e-nug ogannolediid.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.32">32</span>Dule-na-niga-gandik-oyodiidba bur-nuedid,</p>
         <p class="Line2">dule-na-e-gwage-bargaed-nika gudigued.</p>
         <p class="Line1">Dule gandikidgi neggwebur-suedba bur nuedid,</p>
         <p class="Line2">dule na san-bargaed-wisi gudigued.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.16.33">33</span>Ibmar-imaklegegala, wilub-daklegar imakleged.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, ibmar-guoed, Bab-Jehováʼse bergusiid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.17" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">17</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.17.1">1</span>Urwed-abargi san-nued-gunsiidba</p>
         <p class="Line2">bur-nuedid, weligwaledgi madu-dutusulid-gunsiir.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.2">2</span>Mai-binsaed-ibedi, machi-galagwensurdaed-e-dummadga gudiguoed.</p>
         <p class="Line2">Mai-binsaed-ibedi, machi-galagwensurdaed-e-gwenadganba e-babgan-ega-ibmar-obesad nikumogoed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.3">3</span>Olo, soogi wilubdakleged, bormo-crisolʼgi mani wilubdaklebalid.</p>
         <p class="Line2">Dule-e-binsaeddina, Bab-Jehováʼse wilubdaklemogad.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.4">4</span>Dule-isgana, dulemar-gaya-isgana-sunmakedba ibsaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-gakansaegwa, dule-gaya-isgana-sogedba gudiid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.5">5</span>Dule dule-wilegedgi-dododiidi, Bab-Dummadgi dodoged.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-wileged-naibi-itodiidga-allediidi, odurdaklegedsegad.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.6">6</span>Dad-e-werguedi, e-wagan-nikadgi siid.</p>
         <p class="Line2">Mimmigan-e-werguedi, e-babgangi simogad.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.7">7</span>Dule-binsaedsulidaedi, gaya-nuegan-sunmakedi egi nosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-dummagan-negsemamaid, gakansaar-sunmakedi, egi nosurmogad.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.8">8</span>Dule manigi-emar-binsaed-gaed-gudiidi, na binsadaed, ede, ina-nika-gudiiye.</p>
         <p class="Line2">Ar deyobi, yogasaar ibmar-amididaed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.9">9</span>Dule, dule-egi-isgusad-egi-isgussuliyob-dakedi, ai-nikued-igar ogannoged.</p>
         <p class="Line2">Ar dule, dule-egi-isgusadga ibmar gannar-gannar-obarele, aimar-isdaradga imaked.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.10">10</span>Dule-itoakwaa-binsaedga sabsur-ibmar-soglegele, irgwen-itogaled.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, molidubgi ila-dulataledse (100) bibyolenaidibe, amba itosulid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.11">11</span>Dule-uayasatedaedi, gusgu urwed-amididaed.</p>
         <p class="Line2">Ibagwengine, dule-eba-bur-egi-obined abingunonikoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.12">12</span>Dule-binsaedsulidaed e-ibmar-imakedgi-alamakdiid-abinguedba</p>
         <p class="Line2">bur-baisulid, wiob-urwediid-abingued.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.13">13</span>Dule, ibmar-nued-ega-imaklesad-ular, ibmar-ichakwa-ukdibe,</p>
         <p class="Line2">e-neguyagine, bipisaale bonigan berguosulid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.14">14</span>Dule, urwed-onoye-sogele, diwar-dummad-noedyobi, dummad-neg-gagaed.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, bur-nuedid urwedgi yog-banguar-imaked.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.15">15</span>Bab-Jehová ibmar-sogbo isdar daked:</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-ibmar-oakalosad, ibmar-oakalossulidyob daked.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-ibmar-oakalossulid, ibmar-oakalosadyob daked.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.16">16</span>Dule-binsaedsulidaedga mani-uklenonikile, ¿igi imako na itoge?</p>
         <p class="Line2">¿Egi binsaed-nikagued amio na itoge? Suli.</p>
         <p class="Line2">Ar edi, dule-ibmar-wissulidid.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.17">17</span>Dule, ai-guedgine, gusgu ai-sabguerbad.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, boni-dummad-ibagan-nonikile, gwenad-gargwenadyob gued.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.18">18</span>Dule-itoakwaa-binsasulidi, yogasaar emarbogwa igar-mesed,</p>
         <p class="Line2">dule-mani-gasad-anar mani-bennukega gubalid.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.19">19</span>Dule-isguedbina-itogerbadi, unnila urwedbina gudidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-san-dummarba-imakedi, na dukin boni-amidaed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.20">20</span>Dule-gwage-isgana, bipisaagwale ibmar-nued amiosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-gadi-gakansaar-sunmakedi, ibmar-isgana egi aibinoed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.21">21</span>Dule, machi-binsaedsulidaed-nikale, bukib-binsaed ega uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaed-e-babga-guedi, wergued egi amilesulid.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.22">22</span>Dule, gwage-weligwaled-nikale, ina-nuedga gued.</p>
         <p class="Line2">Gwage-wile-itolegeddi, niga-obated.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.23">23</span>Dule-isgana dukuar dule-baidse manigi binsaed galeged.</p>
         <p class="Line2">Agala, ibmar-galagwensuli-imakleged geg bergued.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.24">24</span>Dule-itoakwaa-binsaedi, binsaed-nued-nikuedginbi binsaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddina, aku neg-itoged, gabdakedginbi gudiid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.25">25</span>Dule-binsaedsulidaedi, e-bab-ourwed gudiid.</p>
         <p class="Line2">E-nanga, gwage-nunmaked-uked gudibalid.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.26">26</span>Dule-ibmar-oakalossulid sabsur-odurdaklegele, ibnuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-innikidamalad naibi-imaklegele, ibnuedsurbalid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.27">27</span>Dule-magar-neg-itogedi, nabir na e-gwabinduku bargaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-itoakwaa-binsaedi, nabir na san-bargamogad.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.17.28">28</span>Dule-binsaedsulidaedi bogidik gudiile, binsaed-ibedyob daklemogad.</p>
         <p class="Line2">Sunmaksurbalile, dule-itoakwaa-binsaedye, egi binsalebalid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.18" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">18</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.18.1">1</span>Dule-na-eginbi-binsaedi, unnila egarbi ibmar-nued abeged,</p>
         <p class="Line2">dule-ega-binsaed-nued-ukeddi, abesulid.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.2">2</span>Dule-binsaedsulidaedi, magar-ibmar-itoged baisur-daked,</p>
         <p class="Line2">unnila e-ibmar-sogedgi na san-odummodiid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.3">3</span>Ibmar-isgana-imaklegedgine, dule-sae-dakleged nononidaed.</p>
         <p class="Line2">Bingegulegedba-mai dule-nug-gagaleged danidaed.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.4">4</span>Dule-e-gayaburba, dii-wiladyob gued.</p>
         <p class="Line2">Diwar-iirmakemaiyob egi binsaed-nikagued ainimaid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.5">5</span>Dule-ibmar-oakalosad ibmar-oakalossuliyob-imakedi, ibnuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-oakalossulidga ega igar-innikigwad-imaksulile, ibnuedsurbalid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.6">6</span>Dule-binsaedsulidaed-e-sunmakedi, unnila neg-urwed onoged,</p>
         <p class="Line2">e-sunmaked emarga urwed-amied.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.7">7</span>Dule-binsaedsulidaed e-sunmakedgi na dukin san-wioged,</p>
         <p class="Line2">e-sunmaked na dukin egi aibinega-imaked.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.8">8</span>Gakangi-sunmaklegedi, mas-nued-gullegeyobid.</p>
         <p class="Line2">Gakangi-sunmaklegedi, ulubse uboged.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.9">9</span>Dule, e-arbaedgi nue-arbasulile,</p>
         <p class="Line2">dule-ibmar-ogiloged-e-sordaga gued.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.10">10</span>Bab-Jehová-e-nug, neg-matusulid-gandikid-geg-ayaredyobid.</p>
         <p class="Line2">Dule, bendakleged-amiegala, a-negse abarmakdedaed.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-e-nug dule-innikimaladga deyob gued.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.11">11</span>Igi neggwebur-e-akwa-galu-matusulid-ebirnai,</p>
         <p class="Line1">mani-ibmalad na deyob e-ibmar-nikad egi ebirnai itoged.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, gwen akar-guosuliyob na binsamalad.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.12">12</span>Dule, ibitoged-idu, e-daed bule-bule na san-oyoged.</p>
         <p class="Line2">Dule, e-nug-ogannoleged-idu, e-daed na san-bipii oyoged.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.13">13</span>Yogasaar gwen ibmar-itossuli-emar-abinsaele, binsaedsulidalegedid,</p>
         <p class="Line2">dule-emar-obingeg-saedid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.14">14</span>Dule-uelleged bonigan-itomaidgi niga-gandikgudele, gwae nugudoed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-uelleged niga-batismaile, ¿adi, igi nuguosunna?<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.15">15</span>Dule-itoakwaadaed ibmar-nuegan baramied.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibed gatik ibmar-wisgued-nikuegala, nue ibmar-itodaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.16">16</span>Ibmar-binsa-uklegedba belagwable yawagakmar argaed,</p>
         <p class="Line2">abali, dule-dummaganse warmakleged.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.17">17</span>Dule-na-e-inse-san-bendakedi, e-ibmar-sogedi, e-gussuliyob sunmaked.</p>
         <p class="Line2">Geb dule-baid-ebo-boni-nikadi, sorba ibmar-sognonimogale, akar egi sunmaknonimogoed.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.18">18</span>Ibmargi-wilubdaklegar-imakleged igar-apurnaid nabir nudaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-gandikidga, dule-gandikid-baidbo boni-nika-gunair, nabir ega igar-nudakbalid.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.19">19</span>Neggwebur-e-akwa-galu-ebiris-bukwad-earedba bur undarad, gwenad-oululesad-e-gwage gadi-gadi-imaked.</p>
         <p class="Line2">Neggwebur-yawagak-geg-argaedba bur undarad, gwenadgan-na-muchub-muchub-urwemalad walikaa-gudigued.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.20">20</span>Dule na e-sunmakedba yeer-itodiid,</p>
         <p class="Line2">na e-sunmakedba immee gudiid.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.21">21</span>Sunmaklegedgine, burba-dulad maid, burgwed-igar maibalid.</p>
         <p class="Line2">Dule na e-sunmakedbali, e-igar abingaoed.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.22">22</span>Dule ome-nikunonikile, ibnued nikued.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-egi-nued-binsaed ega oyoleged.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.23">23</span>Dule-wileged wilesakwaa ibmar egised.</p>
         <p class="Line2">Dule-mani-ibeddina, sabsur dule-abin-imaked.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.18.24">24</span>Dule, aimar-nikale, aigwar guergebed.</p>
         <p class="Line2">Abar-aimar nikad, gwenad-gargwenadba bur bule walikaa daed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.19" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">19</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.19.1">1</span>Dule-emargi-gakansaar-sunmakedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, dule-wileged inniki-nanadii gued.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.2">2</span>Itoakwaa ibmar-imaksulidi, nuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Dule gwae-gwae-ibmar-imakedi, gadi noar-ibmar-imakdaed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.3">3</span>Dule-binsaedsulidaedi, e-binsaedsulidba yogasaar nanaddaed.</p>
         <p class="Line2">Geb sogdedaed: “An-akargusadi, Bab-Jehováʼginye.”<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.4">4</span>Dule, ibmar-nuegan-nikadba bukidar aimar-nikuega gued.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-wilegeddi, na e-aise-bakale, egi bangued.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.5">5</span>Dule-ibmar-daksad-gakansaar-sogedi, sabsur-odurdaklegosuli guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-gakansili na gwen san-onogosulid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.6">6</span>Dulemar-bukidar, dule-obinebak-ibmar-uked-e-aiga-guega amimalad.</p>
         <p class="Line2">Bela dulemar, dule-ibmar-binsa-uked-e-aiga gumalad.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.7">7</span>Ar bela dule-wileged-e-gwenadgan, dule-wileged-isdar-dakele, e-aimar-bursunna, bur bule isdar dakoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-wilegedi, na e-bendakega e-aimar-amidiguo-inigwele, bipisaar amiosulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.8">8</span>Dule ibmar-magar-itoged-amiedi, na e-san sabed.</p>
         <p class="Line2">Na ibmar-durdaksad imakele, ibmar-nued amioed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.9">9</span>Dule-ibmar-daksad-gakansaar-sogedi, sabsur-odurdaklegosuli guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-gakansaar-sunmakedi, na burgwed-amioed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.10">10</span>Dule-binsaedsulidaedi, ibmar-mani-gargerbad-nikuedi, egi nosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-maiga-gudiid-bursunna, bur bule dule-dummagan-e-dummadga-guedi egi nosulid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.11">11</span>Dule-binsaed-nikadaedi, na urwed wisi bargaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-egi-nosad-egi-nossuliyob-dakeddi, e-nug dummarbaa imaked.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.12">12</span>Rey-urwedi, achumigur-nono-wawaad-uurmakedyob gued.</p>
         <p class="Line2">Ar rey-e-nued-binsaeddi, gagangi boo-bateyobi neg-imaked.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.13">13</span>Machi-binsaedsulidaedi, na e-bab-wile-itogega imaked.</p>
         <p class="Line2">Ome-e-ulus-ulusdaedi, dii-yakedyob gued, binna-binna sui-wioged.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.14">14</span>Nega, degi, ibmar-nuegan, babgan uked.</p>
         <p class="Line2">Ome-binsaed-nikadaeddi, Bab-Jehová uked.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.15">15</span>Wieguedi, dulega gabed-uked.</p>
         <p class="Line2">Dule-wiegala ukudmaada gudii guoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.16">16</span>Dule-Bab-Dummad-Igar-Maidba-ibsaedi, dukin san-bendaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-Bab-Jehová-Igar-Mesisad-isdar-dakeddi, burgoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.17">17</span>Dule-wilegedga-ibmar-ukedi, Bab-Jehováʼga-ibmar-uknaiyob gued.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová dule-ibmar-uksadga gannar ibmar uked.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.18">18</span>Be-machi nued-nanaegala, bipigwadgi be unao.</p>
         <p class="Line2">Be sabsur-odurdakalile, melle oburgwedse be imako.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.19">19</span>Dule-gadi-urwedi, sabsur-odurdaklegoed.</p>
         <p class="Line2">E-urwed-bargaega egi binsa alamakleged, aka bur bule uluddaed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.20">20</span>Bega-binsaed-uklegedi, be itoge.</p>
         <p class="Line2">Be-unaedi mer be isdar-itoge, ar dule-binsaed-ibedga be guoed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.21">21</span>Dule ibmar-imakega bukidar igar-amied,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, Bab-Jehová-ibmar-imakbiedbi imakleged.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.22">22</span>Dule emar-innikii-eba-daed abeged.</p>
         <p class="Line2">Dule-gakansiliba, bur nuedid, dule-wilegedga-gued.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.23">23</span>Bab-Jehová-dobekwaa-nanaedi, dula-gudii dule-imaked.</p>
         <p class="Line2">Bogidik-gudii dule-imaked,</p>
         <p class="Line2">mer-bonigan-nikuega dule-imaked.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.24">24</span>Dule-wiegala mas-gunnega bateyagi e-argan ododaenad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, wiedba e-gayaba mas odosulid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.25">25</span>Dule-binsaedsulidaedi, unnila sabsur-odurdakedgi ibmar-durdaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nikagueddi, na ibmar-durdakega irgwen-ounaed abeged.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.26">26</span>Dule e-bab-ibe-ibmar-atursaedi, neggi e-nan-ononnobalidi,</p>
         <p class="Line2">a-dule, machi-isganad, dule-binged-satedid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.27">27</span>Machi, dule-be-unaed be itosulile,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nikaguedgi be bangudoed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.28">28</span>Dule-ibmar-daksad-gakansaar-soged igar-nabolenaidgi dodoged.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana ibmar-isganaginbi sunmaked.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.19.29">29</span>Dule-emargi-dododimaladga sabsur-odurdakleged-igar guagwar maid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaedga bibyoleged-igar guagwar maimogad.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.20" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">20</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.20.1">1</span>Inna-gagbidi, bingedsuli dule-imaked.</p>
         <p class="Line2">Sisa neg-gagaega dule-imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule, wemar-gobsale, binsaedsuli naddaed.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.2">2</span>Rey-urwedi, achumigur-nono-wawaad-uurmakedyob gued.</p>
         <p class="Line2">Dule rey-ourwega-imakedi, na dukin boni amied.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.3">3</span>Dule-e-urwedgi-banguedi, bur nug-dummarba gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddi, urwed-amied.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.4">4</span>Dule-wiegala yorgi neg imaksulid,</p>
         <p class="Line2">ibmar-gwag-weleged-ibagangi ibmar-gwag weosulid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.5">5</span>Dule-binsaedi, dii-wiladyob gued,</p>
         <p class="Line2">dule-ibmar-nue-wisiddi irgwensuli dule-binsaed-baramied.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.6">6</span>Dule-bukidar sogdamalad, ede dule-nuedye.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, dule-inniki-ibmar-sogeddi, ¿doa amioe?<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.7">7</span>Dule-nuedi, innikigwadba nanaed.</p>
         <p class="Line2">E-mimmigan e-bab-nanaedba-nanadimarmogadi, egi ise-nued binsalesad.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.8">8</span>Ar rey igar-nabogega e-ologanagi sigisale,</p>
         <p class="Line2">unnila e-atakedgi bela ibmar-isgana baramied.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.9">9</span>Dule geg soged: “Andi gwage swilidik-nikaye,</p>
         <p class="Line2">andi isgued sateye.”<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.10">10</span>Bab-Jehová ibmar-sogbogwad nabir daksulid:</p>
         <p class="Line2">Nibir-noaled, wilubsaed-noaled.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.11">11</span>Machigwa e-ibmar-imakedba magar dakleged,</p>
         <p class="Line2">e-daed innikigwadid, degi, nuedbalid.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.12">12</span>Bab-Jehová ibmar-sogbo yeerdakle obinnisad:</p>
         <p class="Line2">Uaya, ibmar-itogegar.</p>
         <p class="Line2">Ibya, ibmar-dakegar.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.13">13</span>Mer be dule-wilegedga-guega, mer be gabedginbi binsae.</p>
         <p class="Line2">Bur be arbaedginbi binsae,</p>
         <p class="Line2">adi, mas obinebaka be nikuoed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.14">14</span>Dule-ibmar-bakedi, yamo sogdedaed: “¡Wedi nuedsuli! ¡Wedi ibmar-isgana!”</p>
         <p class="Line2">Ar we-ibmar-baksad-sorbardi, weligwar itodaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.15">15</span>We-napneggi, ormar-nika-inigwele, akwa-nuegan-nika-inigwele,</p>
         <p class="Line2">dule-binsaed-ibed-e-sunmakeddi, we-ibmarmarba bur nuedid.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.16">16</span>Dule-akudaked-anar dule-mani-bennukoye-sogsad-ibe, ibmar-nued be sue.</p>
         <p class="Line2">Mani-bennukegala, dule-e-ibmar-nued be gae.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.17">17</span>Dule, emar-yardakedgi masgunned-amiedi yeer-itoged,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, a-masgunnedi durgan-gunneyob gued.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.18">18</span>Igarmar-nuegan-amilegedi, binsaed-nued-dakedba amileged.</p>
         <p class="Line2">Bila-onolegegala, igar-nikaa imaklegergebed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.19">19</span>Dule-galagwensuli-sunmakedi, ibmar odukusulid.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, dulemar-gadi-galagwensuli-sunmakmaladba mer be akae.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.20">20</span>Dule e-bab-ukabsaele, e-nan-ukabsaele,</p>
         <p class="Line2">nuchukwaa burgoed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.21">21</span>Gebegi ibmar-irgwensursunna-nikulegedgi,</p>
         <p class="Line2">be yeer itogosulid.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.22">22</span>Mer be sogo, an buged-mai imakoye.</p>
         <p class="Line2">Mer be Bab-Jehováʼgi bensuli gue,</p>
         <p class="Line2">ar e be-bendakoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.23">23</span>Bab-Jehová nibirmar-noaled isdar-daked,</p>
         <p class="Line2">ibmar-wilubdaked-noaled abesulid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.24">24</span>Bab-Jehová, dule-iduega gued.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, dule na yoedse igi-guoed wissulid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.25">25</span>Nue-binsassuli Bab-Dummadga-ibmar-imakoye-soged bonidar-dummadid.</p>
         <p class="Line2">Geb sogsad-sorba, binsadele, an ibiga deyob sogsadibeye.</p>
         <p class="Line2">Deyob-binsaedi, bonidar-dummadid.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.26">26</span>Rey-binsaed-ibedi, dule-isganamar-oaisakied.</p>
         <p class="Line2">Ob-ubigwar-imaklegeyob ese ubigwar gumalad.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.27">27</span>Dule-burba, Bab-Jehová-anmarga-uksadi, bela gwage-ulubse binsaed-baramied.</p>
         <p class="Line2">Ar a-burba, gwallu-meegwadyob dulega uksad.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.28">28</span>Wile-dule-daklegedi, degi, napiragwadgi-ibmar-soglegedi, rey-bendakega gued.</p>
         <p class="Line2">Rey-e-negdakmaidi, wile-dule-daklegedgi gangumaid.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.29">29</span>Sapingan-e-werguedi, e-garganguedgi siid.</p>
         <p class="Line2">Sergan-e-werguedi, e-ibmar-wisidgi simogad.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.20.30">30</span>Bibyolegedgi, degi, naibisalegedgi, dule-isgana nudakleged.</p>
         <p class="Line2">Sabsur-imaklegedgi, galagwensur-binsaleged nudakleged.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.21" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">21</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.21.1">1</span>Bab-Jehováʼgi, rey-e-binsaed diwar-iirmakmaiyob gued.</p>
         <p class="Line2">Deyobi, rey, Bab-Dummad-ibmar-abegedba ibmar-imaked.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.2">2</span>Dule na war-wargwengi e-ibmar-imaked nueganbi-imakye binsaed.</p>
         <p class="Line2">Ar Bab-Jehováʼdi, dule-ibiga-ibmar-imakbied, bato wisid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.3">3</span>Bab-Dummad ibdurgan-ogumakar-ukedba, bur nued-daked,</p>
         <p class="Line2">igar-inniki-imakleged, degi, innikigwadba-ibmar-imakleged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.4">4</span>Emar-ibgwensur-dakedi, san-dummarba-imakedi, dule-isganamar-e-binsaedi,</p>
         <p class="Line2">bela wemar isgumaladid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.5">5</span>Nue-itoakwaa-igarmar-amilegedi, ibmar-nuedga gued.</p>
         <p class="Line2">Gwae-gwae-igar-amilegeddi, ibmar-nuedga gusulid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.6">6</span>Gakansaedgi ibmar-nuegan-ichesur-nikuedi, booyob berguddaed,</p>
         <p class="Line2">dule-oburgwega gubalid.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.7">7</span>Dule-isganamar, dukin e-sabsur-ibmar-imakedse berguoed.</p>
         <p class="Line2">Ar igar-inniki-imaklegedi, imakbisurmalad.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.8">8</span>Dule-isgana-e-daedi, innikisulid, boni-nikad.</p>
         <p class="Line2">Dule-nued-daeddi, innikigwadid.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.9">9</span>Neg-dummadgi ome-gadi-urwedbo-gudisaedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, neg-bipigwadgi-gudisaed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.10">10</span>Dule-isgana unnila ibmar-isganaginbi binsaed.</p>
         <p class="Line2">Ar bipisaale, wile dule-bamalad-daksulid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.11">11</span>Dule-ibmar-nue-wissulid, dule-emargi-dododiid-sabsur-odurdaklegedgi ibmar durdaked.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-nikagued ibmargi-odurdaklegele, dule-ibmar-nue-wissulidi ibmar durdaked.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.12">12</span>Dule-nued, dule-isgana-e-neg dakdedaed,</p>
         <p class="Line2">igi dule-isgana e-ibmar-nikadi berguddae.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.13">13</span>Dule, dule-wileged-e-ibmar-egised itosulile,</p>
         <p class="Line2">na ibmar-egichiarmogar, dulemar e-itogosurmarmogad.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.14">14</span>Ibmar-binsa-uklegedi dulemar-wagab-uksulidi, sae-itoged boo imaked.</p>
         <p class="Line2">Ibmarbina-sogdiidgi a-ibmar bega-uklenonikile, sabsur-urwed boo imaked.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.15">15</span>Igar-innikigwad-imaklesale, dule-nued na yeer-itodaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganagardi, dobed nagunonidaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.16">16</span>Dule, itoakwaa nanadisulile,</p>
         <p class="Line2">burgwarmai dakledagoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.17">17</span>Dule, galagwensuli-gudiguedginbi-binsaedi, dule-wilegedga guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule, mummudbi-gaamakdiidi, degi, ina-wawadginbi-mani-oediidi, bipisaale, mani-ibedga gwen guosulid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.18">18</span>Dule-isgana, dule-nued-anar sabsur-odurdaklegoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-emargi-aibined dule-inniki-nanadiid-anar, sabsur-odurdaklegoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.19">19</span>Ome-gadi-urwed-nikuedba, ome-gadi-isdar-itoged-nikuedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, ome-sate walagwen-gudisaed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.20">20</span>Dule-binsaed-nikagued-e-neggi ibmar-nuegan obinebaka nikad,</p>
         <p class="Line1">ina-wawadikmalad obinebaka nikabalid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddi, bela ibmar-nikad binsa diiga imakdaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.21">21</span>Dule, igar-inniki-imakleged-amidiile, wile-dule-dakleged-amidibalile, san-dula-gudiguleged amied.</p>
         <p class="Line2">Igar-inniki-imakleged amied.</p>
         <p class="Line2">Nug-dummarba-guleged amibalid.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.22">22</span>Dule-binsaed-ibed dulemar-gandikmalad-ibe neggwebur sued.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibed dule-gandikmalad-e-ibmargi-bensuli-gudiid-ibe e-ibmar obelobalid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.23">23</span>Dule na itoakwaa-sunmaked, e-gwabinduku-bargabalid,</p>
         <p class="Line2">bonigangi ollorgued.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.24">24</span>Dule-na-doggus-san-buled-imakedi, dule-na-san-dummarba-imakedi, dule-emar-mesagwar-imakedi, weyob egi sogleged,</p>
         <p class="Line2">wilub-obicha sabsur-isdar-nanadiidye.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.25">25</span>Dule-wiegala bela ibmar nikubienad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, budar arbaed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.26">26</span>Dule-wiegala, dule-baid-ibe ibmar-abedii osedoddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-nueddi, wilub-obicha ibmar uked.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.27">27</span>Bab-Dummad, dule-isganamar-ega-ibmar-ukedi, isdar-daked.</p>
         <p class="Line2">Bur bule isdar daked, nabiridgi ega uksurmalar.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.28">28</span>Dule-ibmar-daksad-gakansaar-soged burgoed.</p>
         <p class="Line2">Dule, a-duleba-ibsaeddi, deyob guedsemogad.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.29">29</span>Dule-isgana na ibmar-sogsadi gege ogwadaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-nueddi, na e-daed nudaked.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.30">30</span>Nue-binsaed-nikaguedi, nue-ibmar-wisiguedi,</p>
         <p class="Line2">degi, binsaed-nuegana, gwen Bab-Jehováʼgi obinsulid.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.21.31">31</span>Dule bila-onogega moli guakwaa nasiked.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, bila-onogedgi-nakwegala, Bab-Jehováʼgi siid.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.22" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">22</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.22.1">1</span>Ibmar-nuegan-bukidar-nikadba, bur nuedid, nug-nued nikued.</p>
         <p class="Line2">Bukidar-or-nikuedba, degi, mani-nikuedba, bur nuedid begi dulemar nued sunmaked.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.2">2</span>Mani-ibed, degi, dule-wileged, ¿ibugi emar gumala?</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová-ebobela-obinnisadgi emar gumalad.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.3">3</span>Dule-itoakwaadaed magar bonigan-daked, bonigangi banguddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaeddi, bonigan-idu bangusulid,</p>
         <p class="Line2">degisoggu, boni amisdasunnad.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.4">4</span>San-bipi-imaklegedgi, Bab-Jehová-nug-odummolegedgi we-ibmar-sogbaagwad danikid:</p>
         <p class="Line2">Ibmar-nuegan-nikued, nug-dummarba-gued, dula-gudii-saed, danikid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.5">5</span>Dule-isganamar-gudiidbina, ikomar bukwad, sakimar bukwad.</p>
         <p class="Line2">Dule-na-san-sabgudiiddi, a-ibmarmargi bangued.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.6">6</span>Igar-innikigwadgi mimmigan be odurdake.</p>
         <p class="Line2">Amba sered-ugakgusale, we-ibmargi banguosulid.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.7">7</span>Dule-mani-ibed, dule-wilemalad-e-dummad gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-mani-ganikid, dule-mani-ega-uksad-e-maiga gued.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.8">8</span>Dule-ibmar-isgana-imaked, bonigan amied.</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummad isdar-itogedgi we-dule-obelogoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.9">9</span>Dule emar-wiledakele, egi nued binsalegoed.</p>
         <p class="Line2">Ar we-dule, dule-wilemaladga masgunned uked.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.10">10</span>Dule-gadi-urwed-amied be ononnoge,</p>
         <p class="Line2">adi, na abin-abin-imaklegedi, urwelegedi, degi, sabsur-ibmar-soglegedi, berguoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.11">11</span>Dule innikigwadgi-ibmar-sogedi, e-sunmaked-yeer-itolegedi,</p>
         <p class="Line2">rey e-aiga imakoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.12">12</span>Bab-Jehová dule-binsaed-ibedgi nakuleged.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová, dule-gakansili-e-ibmar-sogeddi oyoged, e-sunmaked gakanye.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.13">13</span>Dule-wiegala yapa-arbaedba sogdaed: “Achumigur-nono-wawaad magaba gudiiye.</p>
         <p class="Line2">An noddibe, an-gunnoye.”<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.14">14</span>Ome-sui-dikarba-yoleged-e-gaya, yaa-matusur-siidyob gued.</p>
         <p class="Line2">A-yaagine, dule-Bab-Jehová-ourwega-imakedi, argwanoed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.15">15</span>Uayasulidaedi, gusgu burwigana-e-daedid.</p>
         <p class="Line2">Molidubgi-bibyolegedgi uayasulidaed surgued.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.16">16</span>Dule, mani-bur bule-nikuega, dule-wileged-mesagwar imaked.</p>
         <p class="Line2">Dule, mani-ibedga binsa-ibmar-ukedi, na dule-wilegedga guoed.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">4. BINSAED-NUEGAN-IBMAR-WISIGUED</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(22:17–24:22)<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.17">17</span>Dule-binsaed-ibed-e-sunmakedi, nuekwaa be itoge.</p>
         <p class="Line2">An be-odurdakedba, be ibmar imake.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.18">18</span>Ar be we-ibmar nonogi-gaele,</p>
         <p class="Line2">bela be gannar-gannar sogdiile, be yeer-itogoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.19">19</span>Bab-Jehováʼgi be mer benguega,</p>
         <p class="Line2">emi an be-owisonaid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.20">20</span>Emi, an bega durgwen-gakambe (30) binsaed-nuegan-ibmar-wisigued narmaksad.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.21">21</span>Adi, be gayaburba-napiragwadi, wisi guega,</p>
         <p class="Line2">adi, dule-bese-ibmar-egised-abin nabir be ibmar sogegar.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">1<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.22">22</span>Melle dule-wileged-ibe be ibmar-atursae, ar wede, dule-wilegedid.</p>
         <p class="Line2">Melle igar-naboleged-neggi dule-ibmar-sate-gudiid be sabsur-imakbalo.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.23">23</span>Ar Bab-Jehová wemar-ular gwisguoed,</p>
         <p class="Line2">geb dule-wileged-ibe-ibmar-susad-annik ibmar sumogoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">2<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.24">24</span>Melle be dule-emar-sabsur-imaked-e-aiga gue.</p>
         <p class="Line2">Melle be dule-emar-wiogedba akabali.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.25">25</span>Ar e-ichakwadamalad be durdaksale,</p>
         <p class="Line2">na be dukin boni-dummad amioed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">3<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.26">26</span>Melle be emar-anar ibmar-imakoye sogo.</p>
         <p class="Line2">Melle be emar-anar mani-bennukega gubalo.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.27">27</span>Ar be bennukega mani-sate-gualile,</p>
         <p class="Line2">be-gabedse-bakale, be-ibe sumaloed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">4<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.28">28</span>Melle be-dadgan dikasurgus-nainu-abingunaidgi</p>
         <p class="Line2">ibmar-ogwichismalad be oniro.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">5<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.22.29">29</span>¿Dule e-arbaedgi nued-arbaed be dakdii?</p>
         <p class="Line2">Dule-deyob-arbaedi, reymarga arbadii guoed, dule-binsarmaladga arbaosulid.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">6<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.23" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">23</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.23.1">1</span>Be dule-dummadbo mas-gunsokalile,</p>
         <p class="Line2">nue ebinsao, doa-asabin be sii.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.2">2</span>Ar be gadi-mas-gunnele,</p>
         <p class="Line2">masgunned bargao.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.3">3</span>Melle be e-mas-yeer-gullegedbina soge,</p>
         <p class="Line2">ar we-masdi, unnila dule-yardakedid.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">7<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.4">4</span>Melle be ibmar-nuegan-nikuega surbinsa-itodii gue.</p>
         <p class="Line2">Melle be ibmar-gargerbamaladginbi binsadii gue.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.5">5</span>Ar be nuekwaa dakdele, be daksaled,</p>
         <p class="Line2">ibmar-gargerbamalad baisursunna berguddaed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">8<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.6">6</span>Melle be dule-nallegaladbo mas-gunne.</p>
         <p class="Line2">Melle be e-mas-yeer-gullegedbina sogbalo.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.7">7</span>Ar e-masde, gammugi-sailagia-megeyob gued.</p>
         <p class="Line2">Bega sogoed: “Mas-gunne, gobe.”</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, gwen gwage-nuedgi bega sogosulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.8">8</span>A-sorbali, be bela mas-guchad agoed,</p>
         <p class="Line2">ega be nuedgi-sunmaksadi, binsa be sunmakoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">9<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.9">9</span>Melle be dule-binsaedsulidaedga binsaed dako.</p>
         <p class="Line2">Ega be ibmar-sogoedi, be-abin isdar-itogoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">10<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.10">10</span>Melle dikasurgus-nainu-abingunaidgi ibmar-ogwichismalad be oniro.</p>
         <p class="Line2">Mer be dule-sergansated-e-nainugi dogbalo.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.11">11</span>Ar wemar Dule-E-Bendaked-Gandikid nikad.</p>
         <p class="Line2">Dule-sergansated-bendakegala, be-abin gwisguoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">11<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.12">12</span>Ibmar-durdaksadba be ibmar imake,</p>
         <p class="Line2">binsaed-nued-uklegedi, be nue-itoge.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">12<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.13">13</span>Melle be mimmigan-odurdaksuli gue,</p>
         <p class="Line2">molidubgi-bibyolegedba burgosulid.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.14">14</span>Ar bur be molidubgi-bibyogele,</p>
         <p class="Line2">burgwed-igargi be ollor-imaknaid.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">13<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.15">15</span>Machi, be dule-binsaed-ibedga gunonikile, gwagegi an weligwar itomogoed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.16">16</span>Be-sunmakedi, napiragwadba be sunmakele, ulubgi an yeer itononikoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">14<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.17">17</span>Melle be dule-isganamargi nobgue,</p>
         <p class="Line2">bur be bane-bane Bab-Dummad-nug odummodii imake.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.18">18</span>Adi, yoedse bega ibmar nueganbi guoed,</p>
         <p class="Line2">na be ibmar-edarbediid nikudapoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">15<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.19">19</span>Machi, nue be itoge, binsaed-nikaa be dae,</p>
         <p class="Line2">igar-innikigwadbarbi be nanadii sae.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.20">20</span>Dule-gadi-mumgumaladba mer be akae.</p>
         <p class="Line2">Dule-gadi-masgunmaladba mer be akadii gubali.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.21">21</span>Ar dule-gadi-mumgumaladi, degi, gadi-mas-gunmaladi, dule-wilegedga gumaloed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-gabedginbi-binsaedi, unnila mor-siir-siir-yoi gudiguoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">16<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.22">22</span>Be-bab-we-napnegse-be-odenonikid be itoge,</p>
         <p class="Line2">be-nan seredgusale, mer be isdar-dako.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.23">23</span>Igar-napiragwad, nue-binsaed-nikagued, be amie.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-durdaked, nue-ibmar-wisigued, be amie.</p>
         <p class="Line2">Wemala, mer be ibmar-baid-anar ogwao.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.24">24</span>Dule-nued-e-baba na bela-bela yeer itoged.</p>
         <p class="Line2">Dule na machi-binsaed-ibed-nikad, weligwar itoged.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.25">25</span>Be-bab, degi, be-nan, werguega be imake.</p>
         <p class="Line2">Be-sergan-we-napnegse-be-senonikid wergumalaga be imake.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">17<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.26">26</span>Machi, an-bega-binsaed-dakdiidgi be binsae,</p>
         <p class="Line2">an-nanadiid be dake.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.27">27</span>Ar ome-gambanuchu-imakedi, yaa-dummad-matusursiidyob gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-baid-ome-galagwensur-nanaedi, dia-garagwad-matusursiidyob gued.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.28">28</span>We-omedi, dule-atursaedyob matarmakdidaed.</p>
         <p class="Line2">We-ome, machergan-bukidar-e-ome-dikarba-yolemalaga imaked.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">18<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.29">29</span>Dule-mumgued-iedisulidi, dule-sisamar-galagwensuli-gobedi,</p>
         <p class="Line2">boed amied,</p>
         <p class="Line2">ibmar-nunmaked-itoged amied,</p>
         <p class="Line2">urwed amied,</p>
         <p class="Line2">isdar-itoged amied,</p>
         <p class="Line2">binsa-nailikgued amied,</p>
         <p class="Line2">ibya-gudure-gued amied.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line3">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.30">30</span>Dule-mumgued-iedisulidi, dule-sisamar-galagwensuli-gobedi, deyob gued.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.31">31</span>Vino-gisi-daklesidaedbina mer be soge,</p>
         <p class="Line2">vino-noggi-dakarmaksidaedbina mer be sogbali.</p>
         <p class="Line2">E-goblegedi, nolloo gobleged.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.32">32</span>Degi-inigwele, dubgi-warmakeyobi, be itogoed.</p>
         <p class="Line2">Naibe-e-gichi-begi-ubodeyobi, be itogoed.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.33">33</span>Ibya-apurega be-imakoed,</p>
         <p class="Line2">galagwensuli-binsaega be-imakoed.<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.34">34</span>Magadba-yakumaknadapiyob be itogoed,</p>
         <p class="Line2">urmor-suar-dukugi-maiyob be itogoed.<span class="next_verse">35</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.23.35">35</span>Be sogdagoed: “An-naibi-imaksamala,</p>
         <p class="Line2">degite, gwen nunmak an itosulid.</p>
         <p class="Line1">An-bibyosmala, degite, gwen bai an itosulid.</p>
         <p class="Line2">An dadakusale, gannar an mumgunabaloed.”</p>
         <p class="Section_Head_Minor">19<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span id="cuk.PRO.24" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">24</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.24.1">1</span>Melle be dule-isganamargi nobgue,</p>
         <p class="Line2">melle be eba-akaedgi binsabali.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.2">2</span>Ar e-gwagegi unnila emar-sabsur-imakedgi binsamalad,</p>
         <p class="Line2">unnila ibmar-isgana-imakedgi sunmakmalad.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">20<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.3">3</span>Nue-binsaed-nikaguedba neg sobleged.</p>
         <p class="Line2">Nue-ibmar-wisidba neg-e-sailamar mesleged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.4">4</span>Itoakwaa-binsalegedba e-gabednegmaryaba</p>
         <p class="Line2">ibmar-gargermaladi, degi, ibmar-yeerdaklemaladi enoleged.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">21<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.5">5</span>Dule-binsaed-ibedi, dule-gandikidid.</p>
         <p class="Line2">Dule-nue-ibmar-wisidi, dule-dutusulidid.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.6">6</span>Nue-igar-amiale, bila onoleged.</p>
         <p class="Line2">Bukidar-dulemar-binsaed-dakmaladgi nakwileged siid.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">22<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.7">7</span>Dule-binsaedsulidaedi, dule-binsaed-ibedga gwen guosurguoed.</p>
         <p class="Line2">Igar-itolegedgi sunmakosulid, ar aku-itoged na ibi obaroe.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">23<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.8">8</span>Dule unnila ibmar-isganaginbi-binsaedi, egi-soglegoed:</p>
         <p class="Line2">“Dule-isganaye.”<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.9">9</span>Dule-binsaedsulidaedi, unnila isguedginbi binsaed.</p>
         <p class="Line2">Bela dulemar dule-emargi-dododiid isdar-dakmalad.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">24<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.10">10</span>Ar be bonigan-abin sikirmakele,</p>
         <p class="Line2">amba be-gangued nollogwad.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">25<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.11">11</span>Dulemar-burgwed-igarse-nadapmalad be ollor-imake,</p>
         <p class="Line2">dulemar e-burgwed-modanimalad be bendake.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.12">12</span>Ar amba be sogele: “An wissulinye.”</p>
         <p class="Line2">¿Dule-gwage-wilubdakedi, gwen wisguosur be insae?</p>
         <p class="Line1">Dule-begi-nakulegedi gwen wisguosur, ¿be insae?</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová dulemar-e-daedba dulemarga ibmar-uked.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">26<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.13">13</span>Machi, achanis be mae, ar yeer-maleged,</p>
         <p class="Line2">achanis ochii maleged.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.14">14</span>Binsaed-nikaguedi, achanisyob bega ochii gumogoed.</p>
         <p class="Line2">Binsaed-nikagued be amisale, yoedse bega ibmar nueganbi guoed,</p>
         <p class="Line2">be-ibmar-edarbediid be nikudapoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">27<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.15">15</span>Dule-isgana, melle be dule-nued-oakalogedgi binsae.</p>
         <p class="Line2">Melle be e-neg-obelogedgi binsabali.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.16">16</span>Dule-nuedi, amba ilagugle (7) aimukuele, gannar gwisgubaloed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamardi aimukusale, geg bar gannar gwisgued.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">28<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.17">17</span>Be-isdaradi aimukusale, mer be yeer-itogo.</p>
         <p class="Line2">Be-isdarad akar-gusale, mer be wergubalo.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.18">18</span>Ar Bab-Jehová egi-be-wergue be-dakalile, be-daed nabir-dakosulid.</p>
         <p class="Line2">Ar egi be werguele, Bab-Jehová be-isdarad bar sabsur odurdakosulid.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">29<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.19">19</span>Melle be dule-isganamarba akae.</p>
         <p class="Line2">Melle be egi nobgubalo.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.20">20</span>Ar dule-isgana nuedgi berguosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-isgana gwallu-akitedaedyob bergudoed.</p>
         <p class="Section_Head_Minor">30<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.21">21</span>Machi, Bab-Jehová-dobekwaa be nanae,</p>
         <p class="Line2">rey-nug be odummoge.</p>
         <p class="Line2">Uayasulidamaladba mer be akae.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.22">22</span>Ar wemar ukiagwale, sabsur-odurdaklemaloed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule wissulid, ibi-bonigan egi danikoe.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">5. BINSAED-NUEGAN-BAIGAN</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(24:23-34)<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Paragraph">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.23">23</span>Dule-binsaed-ibegan amba we-ibmar sogsamarbalid:</p>
         <p class="Line1">Igar-nabirolegedgi dule-wargwenbarbi-nagued nuedsulid.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.24">24</span>Dule-igar-naboged, dule-ibmar-oakalosad ibmar-oakalossuliyob dakele,</p>
         <p class="Line1">neggweburmarse ukabsalegoed,</p>
         <p class="Line2">dulemarse isdar daklebaloed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.25">25</span>Ar dule-igar-nabogedi, dule-ibmar-oakalosad-sabsur-odurdakerdi, dulemar yeer dakmaloed,</p>
         <p class="Line2">dulemar egi ise-nued binsamaloed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.26">26</span>Napiragwadgi dule-abinsaed,</p>
         <p class="Line2">yeer-itole dule-imaked.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.27">27</span>Ibmar-digoed guakwa be urbe,</p>
         <p class="Line2">ibmar-digega be-nainumar guakwa be nasike,</p>
         <p class="Line2">geb a-sorbali, be-neg be soboed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.28">28</span>Melle be ibmar-daksasuli dule-baidgi sunmako,</p>
         <p class="Line2">melle be egi gakansabalo.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.29">29</span>Melle be sogo: “Igi be an-imaksa, deyob an be-imakmogoed.</p>
         <p class="Line2">An deyopira imaked nikamoga.”<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.30">30</span>Dule-wiegala-e-nainu-dikarba an nasad,</p>
         <p class="Line2">dule-binsaedsulidaed-e-uva-digaled-dikarba an nasad.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.31">31</span>A-nainugine, ikomar yaisur an daksad,</p>
         <p class="Line2">e-nainu bula-moodo-nai an daksabalid,</p>
         <p class="Line2">e-galu-emakaled-nainu-ebiris-naidi aimukumai an daksabalid.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.32">32</span>An weyob ibmar-daksadi bipisaale, an iessulid.</p>
         <p class="Line2">We-ibmargine, ibmar-soggwen an durdaksad:<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.33">33</span>Ar be sikwas gabele,</p>
         <p class="Line2">ar be sikwas megele,</p>
         <p class="Line1">ar be sikwas obunnogele,</p>
         <p class="Line2">unnila be sakwa-obirmasmaile,<span class="next_verse">34</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.24.34">34</span>wilegedi, dule-atursaedyob begi nonikoed,</p>
         <p class="Line2">ibmar-sate-guedi, dule-gingi-nikadyob begi nonikoed.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">6. REY-EZEQUÍAS, SALOMÓN-BINSAED-NUEGAN-SOGSAD NUE-ILEMAKAR NARMAKSAD</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(25:1–29:27)<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">25</span>
         </p>
         <p class="Paragraph">
            <span id="cuk.PRO.25" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">25</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.25.1">1</span>We-binsaed-nuegana Salomón onosbalid. Judá-rey-Ezequíasʼga dule-garda-narmakmaladi we-binsaedmar nue-ilemakar narmaksad.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.2">2</span>Ibmar-dukuar-mamaidi, Bab-Dummad-e-gandikid-e-wilub oyoged.</p>
         <p class="Line2">Reymar, igar-dukuar-mamaid-balamiedi, dule-gandikmaladga gued.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.3">3</span>Dule, nagase nibneg-nibgued balamiosulid,</p>
         <p class="Line2">degi, nagase napneg-e-ulub-naid balamiosulid.</p>
         <p class="Line2">Amba deyobi, reymar-binsaedi gege ulubse balamilemogad.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.4">4</span>Mani-dulenaidgi-durgan-welegoed be mie.</p>
         <p class="Line2">Geb a-manigine, dule-mani-sobedi, nog soboed.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.5">5</span>Rey-asabin dule-isgana be onoge.</p>
         <p class="Line2">Geb rey igar-innikigwadba yar-seoed.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.6">6</span>Melle rey-asabin dule-nug-nikadga be san-imako.</p>
         <p class="Line2">Melle dule-dummagan-imbagi yogasaar sigis be imako,<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.7">7</span>rey bur bega soged nabirid: “Wese be sigda”</p>
         <p class="Line2">adi, melle dule-dummagan-abin rey be-obingegsaegar.</p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">Be-sunnagwad be ibmar-daksale,<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.8">8</span>melle gwae-gwae dummaganse-odonao.</p>
         <p class="Line1">Ar dule yamo be-abin osulosale, igi be saoe.</p>
         <p class="Line2">Aka dukin be bingeguoed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.9">9</span>Bebogwa igar-gwatirisad be nudako.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, melle dule-bega-ibmar-sogedi, dule-baidga sogmogo.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.10">10</span>Ar be dule-baidga ibmar-sogele, we-dule, sunna be-nug oichoged.</p>
         <p class="Line2">Degidbali, bar be, nug-nued-nika guosulid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.11">11</span>Iba-sogedba ibmar-soglegedi,</p>
         <p class="Line2">galimbaba dutumar-oyapateyobi gued.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.12">12</span>Dule-binsaed-ibedi, nuedgi dulega gannabasaar-ibmar-sogsiile, dulega olargan-dummaganba bur bule ibnuedid,</p>
         <p class="Line2">ega ormadaremaladba bur bule sunsogedid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.13">13</span>Igi-neg-diopisulidgi, neg-diopigwad yeer-itoledae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule-garda-berbeged-innikigwadi, e-dummadga niga-gandikid ukmogad.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.14">14</span>Igi-dii-wioeyobi neg-ainakwis sii dakledae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule ibmar-ukoye-sogdidaedi, gege ibmar-ukdaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.15">15</span>Gwae-gwaesuli, binnasdikigwadgi, dule-nuga-nikad-e-binsaed ogwaleged.</p>
         <p class="Line2">Nuedgi, urwedginsuli-sunmaklegedi, bela igar-bulegangi obilleged.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.16">16</span>Be achanis amisale, melle dogdar-mao.</p>
         <p class="Line2">Ar doggus be masale, be agdoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.17">17</span>Melle bali-bali dule-baid-negse nanao.</p>
         <p class="Line2">Ichakwagwad, bali-bali-nanaer, abakalegi budar-be-dakedba, isdar be-dakalile.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.18">18</span>Dule, e-aigi gakansaar-sunmakedi, akwa-mamaredyob gued.</p>
         <p class="Line2">Es-suidyobi, degi, es-swiswidikidyob gubalid. Emar-wioged.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.19">19</span>Dule, suli-suli-itogedgine, dule-isganagi bensuli gunonikile, nugar-nunmakedyob gued.</p>
         <p class="Line2">Degi, nailik-mali-bisgar-gudiidyobi gued. Binsaedsuli daed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.20">20</span>Dule-bukib-binsaedba-wile-itodiidgala namaklemaladgi-namakedi, nuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Ega ukagi-yaa-siidgi balu-eogeyobid.</p>
         <p class="Line1">Degi, neg-dambipigwadgi mor-esuedyobid.</p>
         <p class="Line2">Gwen gadi-gadi imakosulid.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.21">21</span>Be-isdarad ukudmaada-itogele, masgi ogunno,</p>
         <p class="Line2">uku-uku-itogele, ogobo.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.22">22</span>Deyob be a-dule-imakele, be nue-obingegsaoed,</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehováʼdi bega ibmar-buged ukoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.23">23</span>Dii-burwa-goledbali dii-wied danidaed.</p>
         <p class="Line2">Gaya-isgana-sunmakedbali, neg-urwed noardaed.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.24">24</span>Ome-ursili-ebo neg-dummadgi-megedbali, bur nabirsursi,</p>
         <p class="Line2">neg-sukungwaba-meremair.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.25">25</span>Igi-uku-uku-itolegedgi dii-dambipigwad gobledae,</p>
         <p class="Line2">deyobi, gayaburba-nuegan dikasur-danikir, itoledaed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.26">26</span>Dule-innikidaedi, dule-isgana-abin sikirmakele, dii-isgumaidaeyobi gued.</p>
         <p class="Line2">Diagi-ib-isgana-mileddaeyobi gued.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.27">27</span>Achanis-gadi-maele, ichakwagwad.</p>
         <p class="Line2">Dukin-san-dummarba-imaked-amiedi, ichakwabalid.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.25.28">28</span>Dule-san-bargaed-wissulidi,</p>
         <p class="Line2">neggwebur-galu-matusulid-sateyobi gued.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.26" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">26</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.26.1">1</span>Dambed-sibudik-sibudik-bated, yorgi batesulid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-gwag-weleged, dii-wiedgi welesurmogad.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaed-e-nuga gwen odummolesurmogad.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.2">2</span>Igi-sikwigolo igarsuli gukudidae, igi-wirsob uu-suli gudidae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, yogasaar-ukabsalegedi, gwen igarga guosulid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.3">3</span>Moli-bibyoged-duba, moli-bibyogega gued.</p>
         <p class="Line2">Moli-gaya-bargaedi, moli-uayasuid-gaya-bargaega gued.</p>
         <p class="Line2">Suardi, dule-binsaedsulidaed-bibyogega gumogad.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.4">4</span>Melle be dule-binsaedsulidaed barwisogo,</p>
         <p class="Line2">aka be bur dule-binsaedsulidaedga gudoed.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.5">5</span>Dule-binsaedsulidaedga, bakar be ibmar-sogo,</p>
         <p class="Line2">adi, melle e-ibmar-sogedba binsaed-ibedga na san-imakegar.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.6">6</span>Dule, dule-binsaedsulidaedba garda barmiele, mali-siklegar-maiyob gued.</p>
         <p class="Line2">Duleba garda-barmissuliyobi gued.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.7">7</span>Dule-binsaedsulidaedi, binsaed-nuegangi-sunmakele, nabirsulid.</p>
         <p class="Line2">E-sunmakedi, mali-burgwar-bellemaknaidyobi itoleged. Baisursunna itoleged.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.8">8</span>Dule-binsaedsulidaedga nug-odummolegedi, akwa gunnu-akwa-miedgi-atinnar-naidyob gued.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulidaed-e-nug-odummolegedi, gwen nabirsulid.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.9">9</span>Dule-binsaedsulidaedi, binsaed-nuegangi-sunmakele, aku-itodabalid.</p>
         <p class="Line2">E-sunmakedi, dule-mummud e-argangi iko-yolesayobid, aku-itodaed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.10">10</span>Dule, e-neggi dule-binsaedsulidaed-oarbaele, sigu-mied-dule yogasaar sigu-miedba dule-onailiksaedyobid.</p>
         <p class="Line2">Wissulid bia sigu argwatapoe.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.11">11</span>Igi achu na e-agsad gannar maddae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule-binsaedsulidaedi, gannar-gannar ibmar-nabirsulid obariddaed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.12">12</span>¿Dule-binsaed-ibedye-na-sogdiid be dakdii?</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibedye-na-sogdiidba bur baisursunna, dule-binsaedsulidaedi ibmargi odurdakleged.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.13">13</span>Dule-wiegala, yamo wiedbali weyob sogdedaed:</p>
         <p class="Line2">“¡Igarba achu-sapur gudii daklesa!</p>
         <p class="Line2">¡Neg-galimbaba achumigur achiksa-gudii daklesa!”<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.14">14</span>Igi yawagak, e-naidgi egemakwisdae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule-wiegala e-megedgi nikwamakmaidaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.15">15</span>Dule-wiegala mas-gunnega bateyagi e-argan ododaenad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, wiedba e-gayaba mas odosulid.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.16">16</span>Dule-wiegala, dule-binsaed-ibegan-e-walagugledba (7),</p>
         <p class="Line2">bur binsaed-ibediyob itodaed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.17">17</span>Igi achu uaya-ebilenaidgi emargi aibine,</p>
         <p class="Line2">deyobi, dule, dulemar-urwenaid-imbagi gotemogale, boni-amied.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.18">18</span>Igi dule oes yogasaar sigu-soo-nikad mie,<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.19">19</span>deyobi, dule, e-ai-yamoged.</p>
         <p class="Line1">Geb sorba ega sogdaed,</p>
         <p class="Line2">“unnila, binsa an begi dodonaiye.”<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.20">20</span>Dule, soo-yagi sapan urbesulile, soo akitedaed.</p>
         <p class="Line2">Deyobmodo, gakansaleged satele, urwed satedaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.21">21</span>Sogungi soo oaramakledaed, sapangi soo ogaledaed.</p>
         <p class="Line2">Deyobmodo, dule-ursilidgi urwed noardamogad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.22">22</span>Gakangi-sunmaklegedi, mas-nued-gullegeyobid.</p>
         <p class="Line2">Gakangi-sunmaklegedi, ulubse uboged.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.23">23</span>Igi yamo napsa-nog manigi oglege,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule-gwage-isgana-e-sunmakedi yamo nabiridyobi sunmakdaed.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.24">24</span>Sae-dule-dakedi, yamo nueganbi dulega sunmakdaed,</p>
         <p class="Line2">ar e-ulubgindina, sae dule-dakdaed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.25">25</span>Ar sae-dule-dakedi, yamo bega nueganbi sunmakele, melle be itogo,</p>
         <p class="Line2">ar e-gwage-ulubgindi, dogdar isdar binsadaed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.26">26</span>Amba yamo sae-dule-daksuliyob na san-saele,</p>
         <p class="Line2">dulemar-abargindi e-isgued magar daklenonikoed.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.27">27</span>Dule yaa-dummad-akwiele, na dukin a-yaagi-argwanega guoed.</p>
         <p class="Line2">Ar dule akwa-dummad obaparmakele, na dukin e-birgi-sigega imakoed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.26.28">28</span>Gakansaed-gwabin-duku, gayaburba-nuegan isdar-itodaed.</p>
         <p class="Line2">Yamo-nabiridyob-sunmaklegedi bela neg-oichoddaed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.27" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">27</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.27.1">1</span>Melle be san-dummarba-imakedgi binsao,</p>
         <p class="Line2">ar be wissulid, ibagan begi igi-daniki.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.2">2</span>Melle be dukin san-dummarba-imako,</p>
         <p class="Line2">dule-baigan be-nug-odummogedi, bur nabirid.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.3">3</span>Akwa ukusulid, ukubbela ukusurbalid,</p>
         <p class="Line2">dule-binsaedsulid-e-urweddi, aba bur bule yeer-gangued.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.4">4</span>Urwedi, yeer-gangued.</p>
         <p class="Line2">Sae-itogedgi-urwedi, dule-wioged.</p>
         <p class="Line2">Nobeddi, geg bargaleged.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.5">5</span>Arbakee-sabgulegedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, bakar-bega-ibmar-soged.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.6">6</span>Be-isdarad-yamo-be-wagar-uedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, be-ai-nued sabsur-bega-ibmar-soged.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.7">7</span>Dule, nue-immeles-gudiile, bar ibmar abedasulid.</p>
         <p class="Line2">Achanisse-bakar, budar madaed.</p>
         <p class="Line1">Dule, ukudmaada-gudiirdi, ibmar-gagbiregedse-bakar gunned,</p>
         <p class="Line2">ochigwayobi itodaed.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.8">8</span>Dule, dikasuli aineba gaamakdiidi, dikasuli nuu e-uugi gaamakdiyobid,</p>
         <p class="Line2">neguyagi sate daed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.9">9</span>Gwallu-wawadikmaladi, ina-wawadikmaladi, e-yapanned weligwar dule-saed,</p>
         <p class="Line2">debayobi, ai-nued-binsaed-ukedi, dulega niga-ogannoged.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.10">10</span>Melle be-ai-obanedgi be binsao.</p>
         <p class="Line2">Melle be-bab-e-ai-obanedgi be binsabalo.</p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">Melle be-boni-itodiidi,</p>
         <p class="Line2">be-gwenad-negse be sedo.</p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">Bur be-gwenad-bebo-urwediidba,</p>
         <p class="Line2">bur nabirid, dule-be-neg-dikarba-maidse be naed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.11">11</span>Machi, dule-binsaed-nikaa be dae, weligwar be an-imake.</p>
         <p class="Line2">Adi, an deebali, mesagwar-an-imakdimalad-gayamakoed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.12">12</span>Dule-itoakwaa-binsaedi, boni-noed bato daksabindaed.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, mer boni-noega imakdaed.</p>
         <p class="Line1">Dule-binsaed-sateddi, boni-noalir akudakdaed.</p>
         <p class="Line2">Degisoggu, egi nue wileddasunnad.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.13">13</span>Dule, dule-baid-ular mani-gasad-bennukoye-sogsale, mani-bennuksulile, e-ibe be mor weenao,</p>
         <p class="Line2">dule-baid-mani-gasad-ular, be e-mor sioed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.14">14</span>Dule bolegoedba binnasuli e-aise nuedgi-goler,</p>
         <p class="Line2">e-ai-gabmaidga ukabsalegedyob gued.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.15">15</span>Ome-ursili, dii-wied-ibagi, dii-gargarmaknaiyobi gued.</p>
         <p class="Line2">Urwedbi wisdaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.16">16</span>Dule, e-igar-gaye-sogele, geg gaed,</p>
         <p class="Line2">burwayobid, burwadi geg galeged.</p>
         <p class="Line2">Argangi ibmar-gwallu-geg-abingalegeyobid.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.17">17</span>Esgoro, esgoro-baidgi oswiswimakleged.</p>
         <p class="Line2">Dule na ebo-idakmalale, igar-nuedse onomalad.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.18">18</span>Dule, sapi-nue-akwele, e-san gunnoed,</p>
         <p class="Line2">dule, e-dummadga nue-nakulediile, e-nug odummolegoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.19">19</span>Igi diigi, magar wagar dakledae,</p>
         <p class="Line2">deyobi, dule e-binsaedbali, na magar-daklesimogad.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.20">20</span>Igi-neg-uan ollorgusisuli, degi, burgwed-igar galemaisuli,</p>
         <p class="Line2">debayobi, dule ibmarbin-gadisogedi, napi-ibmar abedaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.21">21</span>Bormo-crisolʼgi mani wilubdakleged, soogi or wilubdaklemogad,</p>
         <p class="Line2">duledi, e-nug-odummolegedgi mag-daklemogad, igid-dule gue.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.22">22</span>Dule-binsaedsulid be nagele, amba uki be nagbalile, degi, ibmar-gwagyob be osarwele,</p>
         <p class="Line2">amba e-binsaed-sateddi, e-ibe be osulogosurguoed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.23">23</span>Be-sibad-wawaadmar nue be dakdii sao,</p>
         <p class="Line2">be-molimar gatik nue be akwedii sao.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.24">24</span>Ar ibmar-nuegana, degisadeguadsulid.</p>
         <p class="Line2">Manimala, degisadeguadsurbalid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.25">25</span>Sapur emilesale, gagan-aradik ainidagoed.</p>
         <p class="Line2">Sapurgi gagan-dutugana weledagoed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.26">26</span>Sibad-wawaadmar bega mor-yoed ukoed.</p>
         <p class="Line2">Sibaddi, bega nainu-bakega guoed.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.27.27">27</span>Sibad-e-nunis bukidar be nikuoed,</p>
         <p class="Line2">adi, bedi, be-ome, be-mimmigana egi nabir itomaloed,</p>
         <p class="Line2">degine, bela-bega-arbamaladi, yeer-itomarmogoed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.28" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">28</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.28.1">1</span>Dule-isgana dule-e-balegin-danikiyobi, oes abarmakmaidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-nueddina, achumigur-nono-wawaadyobi, dobsurdaed.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.2">2</span>Yargi, nue-neg-isgusnaile, dummagan-negdakmalad ogwalemaidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-yar-seed nue-binsaed-nikale, igar-nikaa yar-selemaidaed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.3">3</span>Dule-isgana mesagwar-dule-wilediid-imakedi, dii burwaba-mesa ibmar-digar-naidgi wieyobid,</p>
         <p class="Line2">bela ibmar-naid obeloged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.4">4</span>Dule, Igar-maidgi-banguddamaladi, dule-isgana-nug odummoddamalad.</p>
         <p class="Line2">Dule, Igar-Maidba-nanadimaladdi, dule-isganamarbo gaardamalad.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.5">5</span>Dule-isganamar, igar-innikigwad aku itodamalad.</p>
         <p class="Line2">Dule, Bab-Jehová-Igarba-nanadimaladdi, bela magar ibmar-itodamalad.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.6">6</span>Dule-mani-ibed-sunnasurdaedba,</p>
         <p class="Line2">bur nuedid, dule-wileged-nueddaed.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.7">7</span>Dule, Igar-Maidba-nanadiile, dule-binsaed-nikadaedid.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-galagwensurdamaladba-nanaeddi, e-bab-obingegsaedid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.8">8</span>Dule, dule-baidga-mani-gaar-ukedi, e-gakagi mani-onogele, yamolegoed.</p>
         <p class="Line2">Aka wiledimalad-bendakega, dule-wilemalad-bendakedga, omelodaed.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.9">9</span>Dule, Igar-Maid-itobisulile,</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummad, a-dule-ese-goled itogosurmogad.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.10">10</span>Dule, igar-isganaba dule-innikidaed-nidele, dukin egi igar-isgana aibinmogoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-gwage-nuegandi ibmar-nued abingaoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.11">11</span>Dule-mani-ibedi, na binsadaed, ede, binsaed-ibedye.</p>
         <p class="Line2">Dule-wileged-ibmar-nue-wisiddi, bela wisid, we-dulede, doa-dule.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.12">12</span>Dule-innikidamalad nakwisale, iba-dummad onoleddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar nakwenonikirdi, bela dulemar dobedba dukuddaed.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.13">13</span>Dule, e-isgued gwageginbi sediile, nued-gudii guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule, e-isgued na barsogerdi, egi banguerdi, Bab-Dummad wiledakoed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.14">14</span>Dule, gusgu Bab-Jehová-dobee nanadiidi, egi ise-nued binsalesad.</p>
         <p class="Line2">Dule, gwage-dutusuliddi, nue-wilegoed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.15">15</span>Dule-yar-seed-isgana, dule-wilemalad-mesagwar-imakmaile,</p>
         <p class="Line2">achumigur-nono-wawaad mas-gaeyobid, wiob mas-gasa gunaiyobid.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.16">16</span>Dummadga-negsemaid aku-neg-itogedi, bur bule dulega neg-gagaed.</p>
         <p class="Line2">Dummadga-negsemaid ibmar-nueganbina surbinsa-itosuliddi, undar suitii gudigued.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.17">17</span>Emar-gindaksad-ular, dule balegillediile, oburgwilegedsegad.</p>
         <p class="Line2">Gwen dule e-ular-gwisguosulid.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.18">18</span>Dule, igar-nuedba napira nanadiidi, bendaklegoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-galagwensur-garmakdiiddi, ibagwengi dummad-wiolegoed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.19">19</span>Dule, arbaele, mas-bukidar-nika guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule, arbasulile, wilegedga gudoed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.20">20</span>Dule-nueddaedi, egi-ise-nued-binsaledii guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule, gwae-gwae mani-ibedga-gubieddi, sabsur-odurdaklesuli guosulid, odurdaklegedsegad.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.21">21</span>Dulemar bela emarbi be dakoed,</p>
         <p class="Line2">akar-akar be dakosulid.</p>
         <p class="Line1">Akar-akar be dakele, igar-nuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Ar madu-wargwengi bato binsaed-galeddamalad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.22">22</span>Dule-manibina-surbinsa-itogedi, gwae mani-ibedga gubidaed,</p>
         <p class="Line2">ar egi wileged-dummad danikodeeye binsasurdaed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.23">23</span>Dule, dule-baidga, nuedgi-sabsur-ibmar-sogele, sorba egi nued sunmakleged.</p>
         <p class="Line2">Dulega-nuedgi-sunmakedba bur bule egi nued sunmakledaed.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.24">24</span>Dule, e-sergan-ibe, ibmar-atursaele, ede, ibmar-oakalossurye sogbalile,</p>
         <p class="Line2">we-dule, dule-isgana-e-aid.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.25">25</span>Dule, ibmarbin-sogerbadi, neg-gagaedid.</p>
         <p class="Line2">Dule Bab-Jehováʼgi bensulirdi, Bab-Dummadgi nasgumai guoed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.26">26</span>Dule, dukin na egi-bensulile, dule-binsaedsulidaedid.</p>
         <p class="Line2">Dule, binsaed-nikaguedgi ibmar-saele, bendakleged.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.27">27</span>Dule, dule-wilemalad-bendakedi, wilegedga guosulid.</p>
         <p class="Line2">Dule, dule-wilemalad-bendaksuliddi, sabsur-ukabsalegoed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.28.28">28</span>Dule-isganamar nakwisale, bela dulemar dobedba dukuddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar bergunonikirdi, dule-innikidamalad nasguddaed.<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span id="cuk.PRO.29" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">29</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.29.1">1</span>Dule, nuedgi-ega-ibmar-sogleged amba itossulile,</p>
         <p class="Line2">wiledaklesuli, sabsur ukiagwale, sarsolegoed.<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.2">2</span>Dule-innikidamalad nasgudele, neggwebur yeer itodaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-isganamar negsealile, neggwebur bukib binsaddaed.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.3">3</span>Dule, binsaed-nueganbina itogerbale, weligwar e-bab-saed.</p>
         <p class="Line2">Dule, gambanuchu-samaladgi mani-miele, bela na mani-nikadi obeloged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.4">4</span>Rey, igar-innikigwadba-negseedi, yar-nue-innikii sedaed.</p>
         <p class="Line2">Ar rey, unnila neggweburgi mani-gaedginbi binsaerdi, neggwebur-wioddaed.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.5">5</span>Dule, e-aiga yamo-nueganbi-sunmakedi,</p>
         <p class="Line2">e-ai-yardakega sunmakdaed.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.6">6</span>Dule-ibmar-isgana-imakedi, dukin e-isguedse yamoleged.</p>
         <p class="Line2">Dule-innikiidaeddi, weligwaledba namakdaed.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.7">7</span>Dule-nueddaedi, dule-wilemalad-bendakdidaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-isgana-imakeddi, dule-wilemaladgi binsadasulid.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.8">8</span>Aimargi-gadi-dodomaladi, neggwebur-oimaker saed.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibegandi, bogidik neg-imaked.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.9">9</span>Dule-binsaed-ibedi, dule-binsaedsulidbo abin-abin-imakele,</p>
         <p class="Line2">amba ebo-urwodibe, ebo alledibe, gwen igar nudakosurmalad.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.10">10</span>Dule-gindakmaladi, dule-nuegan-sae dakdamalad,</p>
         <p class="Line2">dule-nuegan-oburgwebidamalad.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.11">11</span>Dule-binsaedsulidi uludele, bar galedasulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaed-ibeddi, nabir san-bargaed wisid.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.12">12</span>Dummadga-negdakmaid gakansaedba-ebipiledele,</p>
         <p class="Line2">bela ega dummaganga-arbamaladi ibmar-isgana-imakedga guoed.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.13">13</span>Dule-wilegedi, mesagwar-dule-imakedbogwa emarbimalad.</p>
         <p class="Line2">Bab-Jehová ebobela magar-atake imaksad.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.14">14</span>Rey, igar-innikigwadba dule-wilemaladga igar nabogele,</p>
         <p class="Line2">e-yar-seedi, degisadeguoed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.15">15</span>Sarsolegedi, nuedgi-sabsur-ibmar-sogedi, binsaed-nikaa dule-imaked.</p>
         <p class="Line2">Mimmi-uayasulidaeddi, e-nan-bingedar imaked.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.16">16</span>Ibmar-isgana-imakmalad bukidarale, isgued bukidardaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-nueddamaladdi, dule-isganamar-bergued dakoed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.17">17</span>Be-mimmi be unaele, bonisuli-gudii be-imakoed,</p>
         <p class="Line2">weligwaled bega ukoed.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.18">18</span>Bab-Dummad-gayaburba barsoglesulile, neggwebur yogasaar nanaddaed.</p>
         <p class="Line2">Dule Igar-Maid-sogedba nanadiile, egi ise-nued binsaleged.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.19">19</span>Mai, uayasuli-gualile, gayaginbi-ega-ibmar-soged unnisurdaed.</p>
         <p class="Line2">Nabir ibsaegala, wis bibyoleged abeledabalid.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.20">20</span>Dule nue-binsasulidgi-sunmakedi, nue be dake.</p>
         <p class="Line2">Ar dule-binsaedsulid-sunmaked-bursunna, bur bule yogasaar sunmakdaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.21">21</span>Dule, na e-mai, bipigwad-akar unadii nanassulile,</p>
         <p class="Line2">sorba, bukib-binsaed-dummad ega ukoed.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.22">22</span>Dule-urwegala, urwed onogerbadaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-yaisur-urwedi, yeer-isguddaed.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.23">23</span>Dule-san-dummarbadaedi, nug-bipii guoed.</p>
         <p class="Line2">Dule-san-bipi-imakeddi, nug-dummarbaa guoed.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.24">24</span>Dule, ibmar-atursaed-duleba-akaedi, dukin na san-wioged.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-atursaed-galenonikile, amba dule-eba-akadidse ise-egisar-gunanaidibe geg barsoged.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.25">25</span>Ar be dulemar-dobee-itogele, dukin be yamolegoed.</p>
         <p class="Line2">Be Bab-Jehováʼgi-bensulile, bonigangi be ollorgudoed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.26">26</span>Dule-bukidar, dummadga-negdakmaid ega-ibmar-imakegala amidamalad.</p>
         <p class="Line2">Unnila Bab-Jehováʼbi dulemarga igar-nabomaid.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.29.27">27</span>Dule-innikimaladi, dule-ibmar-isgana-imakmalad isdar dakdaed.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-isgana-imakmaladi, dule-innikimalad isdar dakdamogad.</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">7. AGUR-E-BINSAED-NUEGAN-SOGSAD</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(30:1-33)<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">30</span>
         </p>
         <p class="Paragraph">
            <span id="cuk.PRO.30" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">30</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.30.1">1</span>Jaqué-machi-Agur-ibmarmar-sogsad. Agur, Itielʼga, degi, Ucalʼga weyob sunmaksad:<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.2">2</span>“Andi dulemarba bur bule ibmar-wissulid,</p>
         <p class="Line2">akusunna an ibmar itoged.<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.3">3</span>Binsaed-nikaguedi an durdaksasulid,</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummad-Isligwaledbela an akusunna itoged.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.4">4</span>”¿Doa nibnegse nakwiapi?</p>
         <p class="Line2">¿Doa nibneg-akar aidenoniki?</p>
         <p class="Line1">¿Doa e-argangi burwa gaoe?</p>
         <p class="Line2">¿Doa e-mor-dummadgi demar gaoe?</p>
         <p class="Line1">¿Doa napneg-naid-dikarmar omesisa?</p>
         <p class="Line2">¿Ar be wisi, doa we-ibmarmar-imaksa, degi, e-machi-nug be wisbali?<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.5">5</span>”Bela Bab-Dummad-gayaburbagi bensuli guleged.</p>
         <p class="Line2">Bab-Dummadi, sigu-abgaedyob dule-egi-bendakleged-amimalad-irwa gwisgued.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.6">6</span>Melle Bab-Dummad bega-sabsur-ibmar-sogega,</p>
         <p class="Line2">degi, melle dule-gakansaedga be-imakbaliga,</p>
         <p class="Line2">melle-e-gayaburbamar-maid be obulogo.<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.7">7</span>”Bab-Dummadye, unnila ibmar-sogbo an bese egised.</p>
         <p class="Line2">An burgwed-iduale, melle be anga imaksuli guo,</p>
         <p class="Line2">be anga we-ibmar-sogbogwad imakedsego:<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.8">8</span>Igar-isganagi, gakan-igargi, be an-ollor-imake.</p>
         <p class="Line2">Melle dule-wilegedga, dule-mani-ibedga be an-imakbalo.</p>
         <p class="Line2">Unnila ibmar-nue-abelemaladi be anga ukmai imako.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.9">9</span>Ar an mani-ibedga gudele, abakar na be-iealile,</p>
         <p class="Line2">abakale an sokalile: ¿Ar doa wede Bab-Jehováʼye?</p>
         <p class="Line1">Degine, an wiledibalile, abakar ibmar-atursaarbalile,</p>
         <p class="Line2">degidbali, an be-nug-ichoge dakledagoed.<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.10">10</span>”Melle mai-e-dummad-asabinni e-maigi ichakwa sunmako,</p>
         <p class="Line2">adi, melle, we-mai be-ukabsaega, degidbali, be dummad-wilegoed.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.11">11</span>”Ar gwen-gwena dulemar gadi-e-bab-ukabsadaed,</p>
         <p class="Line2">degi, e-nangi ise-nued binsasurdabalid.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.12">12</span>Ar gwen-gwena dulemar san-swilidikye na bidamalad.</p>
         <p class="Line2">Degi-inigwele, isguedginbi gudidamalad.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.13">13</span>Ar gwen-gwena nuga-nikamaladye na sogdidamalad,</p>
         <p class="Line2">yamo bule-bule dulemarga gudidamalad.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.14">14</span>Gwen-gwena dulemar dule-wilemalad-wiogega, dule-ibmar-nue-abedimalad-wiogega,</p>
         <p class="Line2">es-suidyobi, e-nugar-imaksa gudidamalad, estinyobi, e-akugar-imaksa gudidamalad.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.15">15</span>”Nus-abe-gobed, mimmigan warbo nikad,</p>
         <p class="Line2">amala unnila weyob sokardamalad: ‘Udage, napi-udage.’</p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">”Ibmarmar geg wis-nubin-itodamaladi, sogbaa nikabalid.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-sogbakegwaddi, ‘gusye’ geg sogdaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.16">16</span>A-ibmarmar, wemalad:</p>
         <p class="Line1">Burgwarmalad-meged-galu, napi-dule-burgwarmalad-abedaed.</p>
         <p class="Line2">Ome-geg-mimmi-baked, mimmigan-abedaed.</p>
         <p class="Line1">Napa diibina napi-sogdaed.</p>
         <p class="Line2">Soo-duurmaksiid napi-sapan-abedaed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.17">17</span>”Dule, urwakwaa e-bab-dakele, degi, e-nan-sogedba dasulile,</p>
         <p class="Line2">sikwisichid e-ibe ibya-onosun,</p>
         <p class="Line2">mula-non-ginnid, dula-gunsun.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.18">18</span>”Ibmar-sogbaagwad an geger itoged,</p>
         <p class="Line2">ibmar-sogbakegwaddi, an nue-aku itoged.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.19">19</span>A-ibmarmar, wemalad:</p>
         <p class="Line1">Mogir-billiba-sulubagi-nalla-naguedi, igi an magar itogoe.</p>
         <p class="Line2">Akwasaila-dummadgi-naibe-nakwedi, igi an nabir magar itogoe.</p>
         <p class="Line1">Demargi-ur-dummad-nadapir-geg-dogedi, igi an nabir magar itogoe.</p>
         <p class="Line2">Degine, igi an magar itobaloe, dule abirgunagwar-gudii gubidaed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.20">20</span>”Ome, machered-dikarba-yoleged-e-daed weyobdo:</p>
         <p class="Line2">Ome, machered-baid-ebo nog-gobdedaed,</p>
         <p class="Line1">a-sorbali, na abalukdedaed.</p>
         <p class="Line2">An neg-oakalossurye sogdedaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.21">21</span>”Dulemar-ibmar-abedasulid-sogbaa nikadi, napneg-wawanmaker saed.</p>
         <p class="Line2">Sogbakegwaddi, napneg-giglimaker imaked.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.22">22</span>A-ibmarmar, wemalad:</p>
         <p class="Line1">Mai reyga megider, geger dakleged.</p>
         <p class="Line2">Dule-binsaedsulid mani-ibedga-guder, geger dakleged.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.23">23</span>Ome-galagwensuli-nanaed sui-nikuder, geger dakleged.</p>
         <p class="Line2">Mai-ome e-dummad-omegi dummadga-guder, bur bule geger dakleged.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.24">24</span>”Napneggi ibdurgan-burwigwad sogabake nikad,</p>
         <p class="Line2">dule-binsaed-ibedbali bur binsaed-ibeganad.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.25">25</span>A-ibdurgan wemardo:</p>
         <p class="Line1">Iglimar, sorda-gandikidsurmaladid,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, yor-mosale, e-mas saboddamalad.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.26">26</span>Nubimar, dogdar sorda nikasurmalad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, akwa-ollogana-yaba e-gabedneg sobmalad.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.27">27</span>Sesmar, e-idued satemalad,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, darekwaa nadapdamalad.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.28">28</span>Asbanmar, baisursunna argangi galemalad,</p>
         <p class="Line2">degite, reyneggi gudidamalad.<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.29">29</span>”Ibmar-sogbaa nikabalid, yeerdakle-gandikidba garmakdidaed.</p>
         <p class="Line2">Sogbakegwaddi, gandikidba nanadidaed.<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.30">30</span>A-ibmarmar, wemalad:</p>
         <p class="Line1">Achumigur-nono-wawaad, ibmar-durgan-bamaladba bur buledid, ibmar-abin sikirmaked satedaed.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line2">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.31">31</span>Gannir-machered, san-dummarbaa imakdidaed.</p>
         <p class="Line1">Sibad-machered, e-bebe burwisur-dakledaed.</p>
         <p class="Line2">Degine, rey, e-sorda-bila-onomalad-asabin e-ologurgin-sii nadapdaed.<span class="next_verse">32</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.32">32</span>”Dule-binsaedsuliyobi be san-odummosale, melle bar egi be binsao.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-isgana-imakedgi be binsas-gudiile, melle bar egi be binsao.<span class="next_verse">33</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.30.33">33</span>Dule, moli-nunis-eguredi, egi e-nunis-gwamakaled amied.</p>
         <p class="Line2">Binnasur be asa-ogolele, bega abe ariodagoed.</p>
         <p class="Line1">Be urwed-amiele,</p>
         <p class="Line2">urwenai be gudoed.”</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">8. REY-LEMUEL BINSAED-NUEGAN NARMAKSAD</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(31:1-9)<span class="next_verse">1</span>
            <span class="next_chapter">31</span>
         </p>
         <p class="Paragraph">
            <span id="cuk.PRO.31" class="Chapter_Number_Has_2_Digits">31</span>
            <span class="Verse verse_one" id="cuk.PRO.31.1">1</span>Rey-Lemuel-ibmarmar-sogsad. E-nana we-igargi Lemuel-odurdaksad:<span class="next_verse">2</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.2">2</span>“Machi, ¿igi an bega ibmar sogsale?</p>
         <p class="Line2">An-nukugi-dungued, ¿igi an be-unasale?</p>
         <p class="Line1">Bab-Dummadse-ise-egislegaled-mimmi-gued,</p>
         <p class="Line2">¿igi na bega binsaed uksale?<span class="next_verse">3</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.3">3</span>”Melle omeganbina surbinsa itogo.</p>
         <p class="Line2">Bukidar reymar omeganse galakumaid.<span class="next_verse">4</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.4">4</span>”Lemuel, reymar sisa-gobedi, igar-nuedsulid.</p>
         <p class="Line2">Dule-dummagan-negdakmaidi mumguedi, igar-nuedsurbalid.<span class="next_verse">5</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.5">5</span>Abakale, mumgudedgi, igar-maid iedmalale,</p>
         <p class="Line2">dule-wilemaladgi bar binsasuli gudmalale.<span class="next_verse">6</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.6">6</span>Bur be dulemar-burgwedanigus-maidga sisa uke,</p>
         <p class="Line2">bur be dulemar-sae-itodiidga vino uke,<span class="next_verse">7</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.7">7</span>adi, itoba na mumgumalagar, ibmar-abesa-gudiid, iemalagar,</p>
         <p class="Line2">ise-wilegar-gudiidgi mer bar binsamalagar.<span class="next_verse">8</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.8">8</span>”Dule-belagwadamalad-ular be sunmake,</p>
         <p class="Line2">dule-sergan-sated-ibmar-ular be gwisgue.<span class="next_verse">9</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.9">9</span>Wemar-ular be sunmake,</p>
         <p class="Line2">igar-napiragwadba ega be igar itoge,</p>
         <p class="Line1">dule-wilese-gudimalad be bendake.</p>
         <p class="Line2">Dule-ibmar-nue-abesagudimalad be bendake.”</p>
         <p class="Section_Head_Major_Level1">9. OME-INNIKIDAED-E-NUG-ODUMMOLEGED</p>
         <p class="Section_Major_Range_Paragraph">(31:10-31)<span class="next_verse">10</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.10">10</span>Ome-innikigwadba-e-daed-oyogedi, ¿doa amioe?</p>
         <p class="Line2">Ar akwa-nuegan-gargerbamaladba bur sunsogedid.<span class="next_verse">11</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.11">11</span>E-sui egi bensurdaed.</p>
         <p class="Line2">E-omeba ibmar nikagudaed, ega ibmar galakusurdaed.<span class="next_verse">12</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.12">12</span>Ome e-suiga, bane-bane ibidar-nuedga gued,</p>
         <p class="Line2">ibmar-isganaga ega gusulid.<span class="next_verse">13</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.13">13</span>Ome, lino-dub-baknaddaed, sibad-wawaad-e-absar baknaddabalid,</p>
         <p class="Line2">na yeer-itogedba e-gonugargi morgi arbadaed.<span class="next_verse">14</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.14">14</span>Igi-ur-dummagan-ibmar-ukedi, dikasuli-mas-sedanidae,</p>
         <p class="Line2">debayobi, ome mas sedanidaed.<span class="next_verse">15</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.15">15</span>Bolegoedba gwichiguardaed,</p>
         <p class="Line2">masgi na e-mimmigan ogunnardaed,</p>
         <p class="Line2">e-maimarga, neggi-ibmar-imaklegedi urmakdaed.<span class="next_verse">16</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.16">16</span>Nainu-nued amidaed, geb nainu bakdaed,</p>
         <p class="Line2">nainugi, uvaʼbi bipirmaknai imakdaed.<span class="next_verse">17</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.17">17</span>Ome, arbaega, guagwar gunaidaed,</p>
         <p class="Line2">gandikidba na surgan-minaidaed.<span class="next_verse">18</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.18">18</span>Ome, e-ibmar-ukedi nueganbi nasgumaidaed.</p>
         <p class="Line2">Mutikidbali, e-neggi gwallu-dummad akinsisulid,</p>
         <p class="Line2">ar mutik-mutik arbasidaed.<span class="next_verse">19</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.19">19</span>Argan-nailik mor-sobed-naku gani sidaed.</p>
         <p class="Line2">Argan-baidsik, dub ebisidaed.<span class="next_verse">20</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.20">20</span>Ome, dule-wileged-bendakdaed,</p>
         <p class="Line2">dule-ibmar-abesaagudiid-bendakdaed.<span class="next_verse">21</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.21">21</span>Dambed-sibudik-sibudik batealile, e-mimmiganga bukib-binsadasulid.</p>
         <p class="Line2">Ar bela e-mimmigan dambed-mor yoyoidbi damalad.<span class="next_verse">22</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.22">22</span>Ome na dukin, ubsan-mor-uki mor-baid makdaed,</p>
         <p class="Line2">mor-suir-akwagiid yoidaed, lino-mor-sunsogmalad yoidabalid.<span class="next_verse">23</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.23">23</span>Dulemar bela neggweburgi e-sui mag-dakedbimalad.</p>
         <p class="Line2">E-sui, ibmar-dummadga dummagan-abargi simogad.<span class="next_verse">24</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.24">24</span>Ome, lino-mor-nued-sobedi, saderba-mor-nagumalad-imakedi,</p>
         <p class="Line2">dulemar-ibmar-ukmaladga manigi ukdaed.<span class="next_verse">25</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.25">25</span>Ome, innikigwadba gudidaed. E-nug dummarbaa gued.</p>
         <p class="Line2">Ibmar-guoedga, bukib binsadasulid, ega alledaed.<span class="next_verse">26</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.26">26</span>Sunmakdele, binsaed-nikaa sunmakdedaed,</p>
         <p class="Line2">dule-odurdakdele, sabekwaa dule-odurdakdaed.<span class="next_verse">27</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.27">27</span>E-neguya-selemaidgi nue-nakuledaed,</p>
         <p class="Line2">e-mani-amiedginbi na mas-gundaed.<span class="next_verse">28</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.28">28</span>E-mimmigan, e-nanga sokardaed, bedi nan-nuedye.</p>
         <p class="Line2">E-sui, e-ome-nug odummodamogad. Ega sogdaed:<span class="next_verse">29</span>
         </p>
         <p class="Line1">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.29">29</span>“Ome-nuegan bukidar nikaye,</p>
         <p class="Line2">degi-inigwele, bedi amarba bur bule ome-nuedye.”<span class="next_verse">30</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.30">30</span>Yeerdaklegedi, dule-yamogedid. Yeerdaklegedi, sikwas yeer dakledaed.</p>
         <p class="Line2">Ome Bab-Jehová-dobee-nanaeddi, e-nug odummolegoed.<span class="next_verse">31</span>
         </p>
         <p class="Line1 Stanza_Break">
            <span class="Verse" id="cuk.PRO.31.31">31</span>Dulemar, ome-e-ibmar-imaked magar dakmarsun.</p>
         <p class="Line2">Bela dulemar-abargi e-nug odummolesun.</p>
      </div>
   </body>
</html>
